Open main menu

Gelê Farsê

(Ji Faris hate beralîkirin)

Farisî an Farsî an Parsî an jî Îraniyên Farsê/Parsê navê gelekî li Rojhilata navîn e. Gelekî hind û ewropî ne û zimanê wan farsî ye.

Gelê Farsê
Gelhe tevahî
55-60 milyon
Herêmên ku lê şêniyên sereke ne
 Îran 54.697.242
 Tirkiye 618.000
 Îraq 405.000
 DYA 331.000
 Îsrael 250.000
 Mîrnişînên Erebî yên Yekbûyî 238.250
 Almanya 200.000
 Kanada 173.760
 Behreyn 172.000
 Rûsya 172.303
 Qeter 160.000
Ziman
Farsî
(darî, hazarayî, tacîkî, tatî)
Baweriya dînî
Îslam
(Şiî, sunnî)
Bi kêmasî bahaî, cihûtî, fletî, zerdeştîtî
Têkildarên komên etnîkî
Ariyan
Lûr

Di dîroka Rojhilata navîn de roleke mezin lîstiye û gellek dewlet û împeratoriyên mîna ya sasanî û ya sefewî ava kirine. Zimanê wan, zimanê farsî, zimanekî hind û ewropî ye.

Naverok

Navê farisBiguherîne

Navê Farsiya bi rastî Parsî ye, lê dema Misilman Îran feth kirûn di zimanê erebî de "p" tuneye di dewsa "p"yê de "f" nivîsandin û ji wan re weke "Fars"-"Faris" gotin û ket nav gel. Ji xwe sebehabê navdar Selmanê Farisî jî di dema Mihemed de bû misilman ji wî re jî Selmanê Farisî digotin[1]

DîrokBiguherîne

 
Mîr û leşkerên farsî

Şûn û warê farsanBiguherîne

  Gotara bingehîn: Fars
  Gotara bingehîn: Pars
 
Welatê Parsan "Fars" an "Farsistan"

Şûna Farisï rûdinin, Farsistan an jî tenê Fars tê gotin, li Rojavayê ev bi navê Parsya, bi yewnanî Persis bi îngilîzî Persia bi almanî Persien bi frensî la Perse, tê zanîn, ew hemû navana ji yonanî, latînî û bi farsiya kevn hatine girtin, û Osmaniyan vê derê re digot Ecem an Ecemistan û Ereban jî dogotin al-Acam an al-furs, welatê farisiyên îrohîn (nexşe: Farsiyên îranê) jî eynî deme merkeza welatê ariyanê, yane em karin bejin Îrana navendî.

Qewmên farsîBiguherîne

Gel Welat Ziman Gelhe
Faris Persistan
Luristan
Farisî
Tacîk Tacîkistan Tacîkî 6-22 miliyon
Aymaq Efxanistan
Hazaran Efxanistan
Deriyan Efxanistan
Tatan Parsistan
Qefqasya
300,000[2](Îran)
10.900–22.041(Qefqasya)

Çend nasên farsBiguherîne

BinêreBiguherîne

ÇavkanîBiguherîne