Kermaşan (kurdî xwarig)

(Ji Kirmashan hat beralîkirin)

Kermaşan danêyg le şare gewregani Îran û megeni (merkezi) stani Kermaşan e. We binçîney serşimarî salli 2006 gelhey (cemîyeti) Kermaşan 784,602 kes bîye ke wey cure dibûde nûwemîn şari gewrey Îran.

WişeretBiguherîne

Nawi Kermaşan we ihtimali fire le nawi hûzîg Sekayî wergirig e: "Kirme".

DîrokBiguherîne

Şarege û nawçegey Kermaşan dîroki (tarîxi) dirîjîgî hese û danêyg le qedîmîtirîn şûnegani Asîya we hesaw dîyed. Le dirîjay dîroka Kermaşan du bar wîran bîye: yegîg le eser hêrişi Taçigegan û yegîgîş le dumay hereşey Mogholegan we serkerdegî Holaku Xan. Hukumeti Kurdeli Zengene we ser Îran bî be hoy (sebebi) ewe ke Kermaşan dumay çend sall ceng lenaw Îran û Usmanî rengi aştî biwînîd û derfetîg peyda bikeyd erra pîşrefti duware.


Şîwey Zanistî û FerhengîBiguherîne

zankoy Zanisteli Pizîşkî Kermaşan yegem zankoy rojaway (gherbi) Îran û yegem zankoy gişt şareli Kurdnişîn dinya se.

Sînema Foruher yegem sînemay Kermaşan e ke le salli 1931a durus bîye.

AwûrîBiguherîne

Awûrî (iqtisadi) Kermaşan hîşda firetir we binîçey werzêrî ye. Stani Kermaşan asti (meqami) nûwemi terxan (sadirat) kirdin le Îran hese. Herweha le terxan kirdin ray Eraq asti yegemî hese.

Palîwgay Nefti KermaşanBiguherîne

Palîwgay Nefti Kermaşan le salli 1922a durus bîye û wey hall e ke palîwgaygi neftî ye welî tûwanistige we 126 hezar mêtir çuwarek (mûrebbe') naznawi (onwani) yegîg le sewztirîn yeganeli deskirdmenî (senetî) Îran we xuwey êxtisas beyd.

MerdimnasîBiguherîne

merdimi Kermaşan Kurdin û fireyan peyrewi dîni Îslam, le her du şaxey Şîye û Sunnî. Herçend Şîyegan we surety dîrokî (tarîxî) cemîyetyan le Kermaşana firetir e. Girûhegîş peyrewi Ehli Heqin.

Zuwani merdimi Kermaşan Kurdî ye we zaraway Kurdîyi Başûrî. Kermaşanî, Kelhûrî, Gûranî, Lekî, Cûwanrûyî, Kolyayî, û Zengene le jîrzaraweyli Kurdî Xuwarigin ke le Kermaşana qise kirgin.

DîyarîyelBiguherîne

Kak, nan birincî û nan xûrma le dîyarîye xuwardemenîyegan Kermaşanin.

Şûnegani DîyenîBiguherîne

Taq Wostan û Kifî Dalehû dîyenîtirîn û nawdartirîn şûnegani Kermaşanin.