Volodîmîr Zelenskî

Serokê Ukrayna

Volodîmîr Zelenskî yan ĵi bi navê fermî Volodymyr Zelenskyy [lower-alpha 1] (bi ukraynî: Володимир Олександрович Зеленський, bilêvkirin: [woloˈdɪmɪr olekˈsɑndrowɪdʒ zeˈlɛnʲsʲkɪj], jdb. 25ê kanûna paşîn a 1978an), siyasetmedar, lîstikvan û komedyenek ûkraynî ye ku di meha gulana 2019an de bûye 6emîn serokê Ûkraynayê.

Volodîmîr Zelenskî
Володимир Зеленський
Volodymyr Zelenskyy
Volodymyr Zelensky Official portrait.jpg
6emîn Serokwezîrê Ukraynayê
Wezîfedar
Wezîfedarî
20 gulan 2019
PêşvehatPetro Poroşenko
Jînenîgarî
Jidayikbûn
Volodymyr Oleksandrovych Zelenskyy

25ê kanûna paşîn a 1978an (44 salî)
Kryvyi Rih, Ukraynaya Sovyetî
(niha Kryvyi Rih, Ûkrayna)
Partiya siyasîSerbixwe
Partiyên siyasî
yên din
Xizmetkarê Gel (2018–didome)
Hevjîn
(z. 2003)
Zarok2
Dê û bav
PerwerdeZanîngeha Aborî ya Neteweyî ya Kîevê (Beşa Kryvyi Rih)
Pîşe
  • Siyasetmedar
  • Komedyen
  • Lîstikvan
Şanenav
biguherîneBelge

Zelenskî li Kryvyi Rih, ku herêmek rûsîaxêv a li başûrêrojhilatê Ûkraynayê ye, mezin bûye. Beriya kariyera xwe ya lîstikvaniyê, Zelenskî ji Zanîngeha Aborî ya Neteweyî ya Kîevê bawernameya hiqûqê wergirtiye. Paşê ew li pey komediyê ket û pargîdaniya hilberînê Kvartal 95 ava kir, ku fîlm, karîkatur û pêşandanên TV di nav wan de Xizmetkarê Gel çêkir û tê de rola serokê Ûkraynayê wergirt. Rêzefîlm ji sala 2015an heta 2019an hate weşandin û li Ûkraynayê pir populer bû. Partiyeke siyasiya heman navê wê pêşandana televîzyonê di adara 2018an de ji hêla xebatkarên Kvartal 95 ve hate afirandin.

Zelenskî di êvara 31'ê Berfanbar 2018'an de, ligel axaftina Sersalê ya Serokomar Petro Poroşenko li ser kanala 1+1 TV. Kesekî ji derve yê siyasî, ew jixwe di anketên ji bo hilbijartinê de bûbû yek ji pêşeng. Wî di tûra duyemîn de bi %73,2 dengan di hilbijartinan de bi ser ket û Poroshenko têk bir. Wî xwe wekî populîst da nasîn û herwiha xwe wek kesayetek li dijî desthilatdariyê li dijî gendeliyê bi cih kiriye.

Wek serok, ew alîgirê e-hikûmetê û yekitiya di navbera beşên Ûkraynayî-axêv û Rûsî-axêv ên nifûsa welêt de bû. Şêweya ragihandina wî bi giranî medyaya civakî, bi taybetî Instagram bikar tîne. Serkeftinên wî di nav hilbijartinên pêşwext ên zagonsaz de demek kin piştî destbikarbûna serokatî, rakirina parêzbendiya qanûnî ji bo endamên Verkhovna Rada, Parlamena Ûkraynayê, birêvebirina pandemiya COVID-19 û paşverûbûna aborî û hin pêşkeftinek di serî de serkeftinek mezin dihewîne. Rexnegirên Zelenskî îddîa dikin ku bi girtina desthilatdariyê ji olîgarşên Ukraynayê wî xwestiye ku desthilatdariyê navendî bike û pozîsyona xwe ya kesane xurt bike.

Zelenskî soz da ku di çarçoveya kampanyaya xwe ya serokatiyê de pevçûnên dirêj ên Ûkraynayê bi Rûsyayê re bi dawî bike û hewl da ku bi Serokê Rûsyayê Vladîmîr Putîn re diyalogê bike. Ji destpêka sala 2022'an ve, Zelenskî bi Rûsyayê re rûbirûyê zêdebûna aloziyan bûye. Wî bi banga aramiyê bersiv da û di destpêkê de xwe ji hişyariyên şerekî nêzîk dûr xist, di heman demê de banga garantîkirina ewlehiyê û piştgirîya leşkerî ji welatên rojavayî kir da ku "li hember" gefan bisekinin.

JînenîgarîBiguherîne

Volodymyr Oleksandrovych Zelenskyy di 25ê Rêbendan 1978an de li bajarê Kryvyi Rih ya dema li Ûkraynaya Sovyetî ji dê û bavên cihûyan hate dinê. Bavê wî Oleksandr Zelenskyy, profesor û serokê Beşa Enstîtuya Aborî ya Sîbernetîk û Zehmetkêşana Komputerê li Kryvyi Rih bu; diya wî, Rymma Zelenska, wekî endezyar kar dikir. Bapîrê wî, Semyon (Simon) Ivanovych Zelenskyy, di dema Şerê Cîhanî yê Duyem de di nav Artêşa Sor de (Beşa Gardiyanên 57.) xizmet kir; Bavê Semyon û sê birayên wî di Holokostê de hatin kuştin. Beriya dest bi dibistana seretayî bike, Zelenskî çar salan li bajarê Erdenetê ya Mongolyayê jiyaye, ku bavê wî lê dixebitî. Di 16 saliya xwe de Îmtîhana Zimanê Îngilîzî wek Zimanek Biyanî derbas kir û ji bo xwendina li Îsraêl desteka perwerdehiyê wergirt, lê bavê wî nehiştiye ew biçe. Paşê bawernameya hiqûqê ji Enstîtuya Aboriyê ya Kryvyi Rih wergirt û beşa Zanîngeha Aborî ya Neteweyî ya Kîevê niha jî beşek ji Zanîngeha Neteweyî ya Kryvyi Rih ye, lê di warê qanûnî de neçû xebatê.

Kariyera polîtîkBiguherîne

Partiya Xizmetkarê Gel di Adara 2018an de ji aliyê kesên ji şîrketa hilberîna televîzyonê Kvartal 95 ve hate avakirin, ku di heman demê de rêzefîlma televîzyonê ya bi heman navî jî çêkir.[3][4]

Zelenskyy di meha adara 2019an de di hevpeyvînek bi Der Spiegel re anî ziman ku ew ketiye siyasetê ku baweriya gel bi siyasetmedaran vegerîne û ew dixwaze "mirovên profesyonel û hêja bîne ser desthilatdariyê" û bi qasî ku pêkan be, dixwaze ku rewş û şêwaza sazûmana siyasî biguhezîne.[3]

Zelenskyy kampanyayek serokatiyê ya serketî di 31ê kanûn 2018an de bi rê ve bir bi vî kampanyayê serokê berê yê Ûkraynayê Petro Poroşenko, di nav sê-çar mehan de ji erka xwe dûr ket.[5][6] Zelenskyy bi awayekî diyar hem gera yekem a hilbijartinan di 31ê Adarê de û hem jî di hilbijartinên 21ê nîsana 2019an de, bi ser ket. Yek ji sozên kampanyaya serokatiyê ya Zelenskî ew bû ku ew ê tenê yek heyamek wezîfeyê bike.[7][8]

Filmografiya hilbijartîBiguherîne

 
Promiyera Fîlmê Ez, Tu, Ew, Wê

FîlmBiguherîne

Sal Sernav Rol
2009 Evîna li Bajarê Mezin (fîlm) Igor
2011 Meqama Romansê. Wexta me Anatoly Efremovich Novoseltsev
2012 Evîna li Bajarê Mezin 2 Igor
2012 Rzhevsky Versus Napoleon Napoleon
2012 8 Dîroka Ewil Nikita Sokolov
2014 Hezkirina li Vêgasê Igor Zelensky
2015 8 Dîroka Nû Nikita Andreevich Sokolov
2018 Ez, Tu, Ew, Wê (uk; ru) Maksym Tkachenko

Rêzefîlm û pêşandanên televîzyonêBiguherîne

Sal Sernav Rol Nîşe
2006 Dansa bi Stêrkan (Ukrayna) wek pêşbirkê
2008–2012 Svaty wekî hilberîner
2015–2019 Xizmetkarê Gel Vasyl Petrovych Holoborodko

ÇavkanîBiguherîne

  1. Dickinson, Peter (9 hezîran 2019). "Zelensky, Zelenskiy, Zelenskyy: Spelling Confusion Doesn't Help Ukraine". Atlantic Council (bi British English). Ji orîjînalê di 11 hezîran 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 10 hezîran 2019.
  2. Mendel, Iuliia (10 hezîran 2019). "Dear colleagues, this is the official form of the last name that the President has in his passport. This was decided by the passport service of Ukraine. The President won't be offended if BBC standards assume different transliteration". @IuliiaMendel (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 10 hezîran 2019.
  3. a b "Юрист Зеленського зареєстрував нову політичну партію "Слуга народу"". www.unian.ua (bi ukraynî). Roja wergirtinê: 6 adar 2022.
  4. "Зеленський: Партія "Слуга народу" йде в політику". web.archive.org. 3 kanûna paşîn 2019. Ji orîjînalê hat arşîvkirin li 3 kanûna paşîn 2019. Roja wergirtinê: 6 adar 2022.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  5. "Ukraine election: What a TV box set may tell us about the future - BBC News". web.archive.org. 19 nîsan 2019. Ji orîjînalê hat arşîvkirin li 19 nîsan 2019. Roja wergirtinê: 6 adar 2022.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  6. "The World Just Witnessed the First Entirely Virtual Presidential Campaign - POLITICO Magazine". web.archive.org. 25 nîsan 2019. Ji orîjînalê hat arşîvkirin li 25 nîsan 2019. Roja wergirtinê: 6 adar 2022.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  7. "Центральна виборча комісія України - WWW відображення ІАС «Вибори Президента України 2019»". web.archive.org. 23 nîsan 2019. Ji orîjînalê hat arşîvkirin li 23 nîsan 2019. Roja wergirtinê: 6 adar 2022.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  8. "Центральна виборча комісія України - WWW відображення ІАС «Вибори Президента України 2019»". web.archive.org. 24 nîsan 2019. Ji orîjînalê hat arşîvkirin li 24 nîsan 2019. Roja wergirtinê: 6 adar 2022.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)


Xeletiya çavkanî: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found