Şêx Ebdulselam, ji malbata şêxên Barzan e. Di kîjan berwarê de ji diya xwe bûye nediyar e. Şêx Ebdulselam, di serhildana ku di sala 1908'ê de pêk hat, serokatî kir. Şêx gelek caran zora hêzê Osmaniyan bir. Dewletê, încax, bi arîkariya îngîlîzan, tevgera şêx rawestandin û ew hêsîr girtin. [1]

Kurê mezin ê Şêx Muhemmed e. Li Barzanê hatiye dinyayê. Ji ber ku bavê wî ji aliyê dewleta Osmanî ve hatiye sirgûnkirinê Bidlîsê piraniya zaroktiya xwe li Bidlîsê derbas kiriye. Dûre tevê malbata xwe vegeriyaye Barzanê. Piştî wefata bavê xwe serokatiya eşîra Barzan kiriye. Eşîra Barzan di bin serokatiya wî de pêşketineke daye nîşan. Hemî aliyên eşîrê bi hev re girê daye û wan kiriye yek.

Dema serokatiya xwe ya kin de bi gelek eşîrên Kurdan re têkiliyên xurt daniye. Li rêya xelaskirina welatê Kurdan û axa wan ji bin zilmê û dagirkeriyê derxîne geriyaye.

Bi rêxistinên wekî Cemiyeta Kurd Tealî û Terakî, Hêvî û Cemiyeta Serkeftina Kurdistanê têkiliyan daniye. Li gel Şêx Mehmûdê Berzencî, Şêx Ebdilqadirê Nehrî, Îsmaîl Axa Şikak li ser mesela Kurdan hevdîtin pêk aniye.

Di bihara sala 1907'an de tevî serokên eşîrên Kurdan telgirafeke ku daxwazên Kurdan tê de hatiye nivîsandin ji desthilatdariya Bab-î Alî Osmanî re şandine. Di vê telgirafê de daxwazên wekî:

•Dîvê zimanê kurdî bibe zimanê fermî
Bi kurdî perwerdehî bibe
Karmendên li Kurdistanê divê bi kurdî bizanibin.
Dadgeh li gorî şerîetê biryaran bidin.
Bacên ku ji herêmê têne stendin divê li herêmê bête xerckirin hebûn.

Şêx Ebdulselam, li Mûsilê ji alî dewleta Osmanî ve di sala 1915ê de, hate dardekirin.

ÇavkanîBiguherîne

Nevîn Gungur Reşan, Navdarên Kurd

  1. https://www.rudaw.net/turkish/kurdistan/141220184