Yaqût,[2] yakût[çavkanî hewce ye] an jî saxa[çavkanî hewce ye] (саха, saxa (yj.), сахалар, saxalar (pj.)), komeke tirkî ye ku bi giranî li Komara Saxayê ya Federasyona Rûsyayê dijî. Yaqûtî ji şaxê zimanên tirkîSîbîryayê ye.

Yaqût
саха Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Alayê Yaqûtistanê[1]
DewletRûsya Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Gelhe478,409 (2021) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêreBelge

Dîrok biguhêre

Di salên 1620an de Împeratoriya Rûsyayê dest pê kir ku derbasî nav axa wan bibe û pê ve bike an bi cih bibe, bac danî û karîbû çend serhildanên yaqûtî di navbera 1634 û 1642an de bitepisîne. Yaqût û eşîrên din ên tirk li ser çemê Lena Peter Golovin, serokê hêzên rûsî, bi serweriya terorê bersiv da: şêniyên xwecihî hatin şewitandin û bi sedan hatin kuştin. Nifûsa yaqûtan tenê di navbera salên 1642 û 1682an de ji sedî 70 kêm bû, bi taybetî ji ber nexweşiyên infeksiyonê.[3][4]

Di sedsala 18an de, rûsan zext kêm kirin, hin îmtîyaz dan serekên yaqûtan, azadî da wan, hemî axa xwe da wan û keşîşên xiristiyanî ên Dêra Ortodoks şandin ku gelê yaqût di warê çandiniyê de perwerde bikin. Di salên 1820an de, hema hema hemî yaqût îdîa kir ku xwe guhertiye Dêra Ortodoks a rûsî, lê hejmarek pratîkên tengrîst parastin.[çavkanî hewce ye] Wêjeya yaqût di dawiya sedsala 19an de dest pê kir.[5]

Çavkanî biguhêre

  1. ^ Komîteya Zanistên Civakî (2019). Zanistên Civakî Seretayî 4. Minhac. r. 121.
  2. ^ Zana Farqînî, Ferhenga Kurdî - Tirkî, Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê, Avrêl, 2005, r. 2078.
  3. ^ Richards 2003, r. 238.
  4. ^ Levene & Roberts 1999, r. 155.
  5. ^ Davis, Harrison & Howell 2007, r. 141.

Bîbliyografî biguhêre