Kerkûk

(Ji Kerkuk hat beralîkirin)

Kerkûk (asûrî: ܐܪܦܗܐ, tirkî: Kerkük, erebî: كركوك, Karkuk) bajarekî Îraqê ye. Di navbera Hikûmeta Herêma Kurdistanê û Îraqê tê gengeşekirin. Li gorî destûra bingehîn a Hikûmeta Kurdistanê wek paytexta herêmê tê qebûlkirin.[1]

Kerkûk
Bazaar in Kirkuk's city center 06.jpg
Dîmenek ji bazara Kerkûkê
Kerkûk li ser nexşeya Iraq nîşan dide
Kerkûk
Kerkûk
Kerkûk (Iraq)
At-Tamin-Kurdish.jpg
Nexşeya parêzgehê
Kargêrî
Welat Hikûmeta Herêma Kurdistanê
Dûgel Îraq
Parêzgeh Kerkûk
Demografî
Gelhe 949.000 (1993)
Erdnîgarî
Rûerd 10.282 km²
Bilindayî 350
Koordînat 35°28′0″Bk 44°24′0″Rh / 35.46667°Bk 44.40000°Rh / 35.46667; 44.40000
Kelheya Kerkûkê

Bajarê Kerkûkê serbajarê parêzgeha Kerkukê ye. Di çaxa deshilatdariya Sedam ew bajar ket ber Helmeta Te'rîb kirin (erebandin) û kurdên wê hatin derkirin u ereban ji bajarên din ve re hatin nîştecêkirin. Kerkûk mezintirîn bîrên petrola Kurdistanê li xo girtiye, mîna Babagurgur.

Madeya 140Biguherîne

Piştî jinavbirin û rûxandina rejîma Sedam Huseyîn di sala 2003an de, kurd û ereban li hev kirin ku meseleya Kerkûkê û wan deverên din ku li derveyî desthilatdariya kurdî ne - weke Şingal, Xaneqîn, Mexmûr û hîn deverên din - lê ji aliyê tevgera kurdî weke beşek ji Kurdistanê tên hesibandin, bi riyeke qanûnî werin çareserkirin. Ji bo vê yekê hin made di destûra Îraqê hatin bicihkirin. Destpêkê madeya 58an ya destûra Îraqê çareserkirina pirsgirêka wan deveran destnîşan dikir, paşê ev made bû madeya 140ê ya destûra Îraqê. Li angora madeya 140 jî ew meseleya wan deverên arêşedar – û ji wan jî bajêrê Kerkûkê – bi sê qonaxan tê çareserkirin.

Di qonaxa yekem de divê kurdên awarebûyî vegerin cihên xwe yên berê û bihên qerebokirin û erebên ku ji cihên xwe hatine derxistin li cihên xwe yên berê vegerin û ew jî bihên qerebokirin. Di qonaxa duyem de divê serhejmarî bihê encamdan û di qonaxa sêyem jî de gerek referandum bihê sazkirin, da ku bihê naskirin ka dê çarenivîsa evan deveran çi be. Ev prosesa han li gor made divîyabû di dawiya sala 2007a de bi dawî bihata, lê ji ber hinek pirsgirêkan (bi fermî pirsgirêkên teknîkî, lê di rastiyê de pirsgirêkên siyasî, yanî lihevnekirina kurd û ereban) bo şeş mehan hate paşvexistin û pîştî şeş mehan dîsa nehat bicihkirin û dîsa hate paşvexistin[çavkanî hewce ye].

Rewşa îro ya Kerkûkê (2020)Biguherîne

Gundên qezaya Kerkûkê di sala 1957an deBiguherîne

Kerkûk (qeza):

Navdarên bajêrBiguherîne

Mijarên têkildarBiguherîne

ÇavkanîBiguherîne

  1. "UNPO: Kurdistan: Constitution of the Iraqi Kurdistan Region". unpo.org. Roja wergirtinê: 14 tebax 2021.
  • Ebdulla Xefur (2001). Pêristî gundekanî Kurdistan - Pêristî gundikanî Başûrî Kurdistan leser jimêrî salî 1957da. Stokholm.