Franca Rame (z. 18'ê tîrmehê 1928 – m. 29'ê gulanê 2013) aktrîsa şanoyê, şanonivîs û çalakvana siyasî ya îtalî ye. Ew hevjîna derhêner û nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê, Dario Fo bû. Franca dayika nivîskarê îtalî Jacopo Fo bû.

Franca Rame
Franca Rame 1960s.jpg
Jidayikbûn 18ê tîrmehê 1928an
Parabiago Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Mirin 29ê gulanê 2013an (84 salî)
Mîlano Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Sedema mirinê Stroke li ser wîkîdaneyê biguherînê(Sedemên sirûştî)
Cihê goristanê monumental cemetery of Milan Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Hevwelatî Îtalya
Pîşe
Meqam
  • member of the Italian Senate
  • member of the Italian Senate Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Partiya Siyasî
  • Italy of Values
  • Communist Refoundation Party (2010–)
  • Italian Communist Party (1967–) Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Hevjîn
Zarok
  • Jacopo Fo Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Dê û bav
  • Domenico Rame Li ser Wîkîdaneyê biguherînê (bav)
Malper www.francarame.it Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
biguherîne - Wîkîdaneyê biguherîneBelge

JînenîgarîBiguherîne

Franca Rame di sala 1928an de li bajarê Parabiago a Îtalyayê ji dayik bû.[1] Malbata wê xwediyê kevneşopiyeke demdirêj bû û ew jî cara yekem di sala 1951'ê de derkete ser dikê. Piştî demeke kurt wê Dario Fo nas kir û di sala 1954an de pê re zewicî. Piştî salekê kurê wan Jacopo Fo çêbû. Di 1958an şirketa bi navê Dario Fo–Franca Rame ya şanoyê li Mîlanê ava kirin. Dario Fo weke derhêner û nivîskar, Franca jî weke aktrîs û rêveber kar dikir.[2]

Ew di jiyana xwe de di gelek lîstikan de lîst. Di 1970'yî de wê dest bi nivîsandina lîstikên şanoyê kir. Ew di heman demê de çalakvanek bû ku di Alîkariya Sor (Soccorso Rosso) a îtalî de dixebitî. Wê ji bo girtî û malbatên wan name û pirtûk peyda dikirin û têkiliya di navbera wan de pêk dianî.[3]

Di sala 1973'yan de faşîstan êrîşî wê kir. Tecawizî wê kirin, lê dan, laşê wê bi agir çixareyan şewitandin û bi makîneya qusandinê ew brîndarkirin, piştre avêtine parkekê. Piştî du heyvan ew bi şanoya li dijî faşîstan derkete dikê. Franca di 1967an de bûbû endama Partiya Komunîst a Îtalî (CPI). Ew endama senatoya îtalî bû ku tevgera çepgirên navendî (IDV - Italia dei Valori) temsîl dikir. Di sala 2008an de ji vê tevgerê veqetiya. Ji sala 2010an ve ew û hevjînê xwe endamên serbixwe yên Partiya Vesazkirinê ya Komunîst (PRC - Partito della Rifondazione Comunista) bûn.

Franca di 84 saliya xwe de, di sala 2013an de çû ser dilovaniya xwe.[1]

Têkiliyên wê û kurdanBiguherîne

Franca û mêrê xwe dostên kurd û Kurdistanê bûn.[4] Gelek caran ji bo mafê kurdan ketiye nav hewldanan. Wê û hevjînê xwe di sala 1997an de ji bo piştgiriyê, nameya li jêr ji bo Trena Aştiyê ya Musa Anter şand.[5][6]

Bêhtir AgahdarîBiguherîne

  • Rame, Franca and Farrell, Joseph. "Non è tempo di nostalgia", interview with Franca Rame, Della Porta Editori, 2013.
  • d'Arcangeli, Luciana. "The Rape by Franca Rame: Political Violence and Political Theatre" in Pierpaolo Antonello and Alan O'Leary (eds) Imagining Terrorism: The Rhetoric and Representation of Political Violence in Italy, 1969-2009. Oxford, Legenda, 2009, pp. 101–115.
  • d'Arcangeli, Luciana. "Dario Fo, Franca Rame and the Censors" in Guido Bonsaver and Robert Gordon (eds) Culture, Censorship and the State in 20th Century Italy. Oxford, Legenda, 2005, pp. 158–167.
  • d'Arcangeli, Luciana. Madness in the Theatre of Dario Fo and Franca Rame. Forum Italicum, Stony Brook (NY), Spring, 2005, pp. 138–165.
  • d'Arcangeli, Luciana. 'Franca Rame: Pedestal, Megaphone or Female Jester?' in Ed Emery (ed) Research Papers on the Theatre of Dario Fo and Franca Rame. Cambridge, 28–30 April 2000". London and Sydney, Red Notes, 2002,pp. 49–59.
  • Farrell, Joseph. Dario Fo and Franca Rame: harlequins of the revolution. Methuen, 2001.
  • Jenkins, Ronald Scott. Dario Fo & Franca Rame: artful laughter. Aperture, 2001.
  • Tony Mitchell Dario Fo: People's Court Jester, Methuen Publishing, 1999, isbn=0-413-73320-3
  • Valeri, Walter (ed). Franca Rame. A Woman on Stage. West Lafayette, Bordighera Press - Purdue University, Indiana 2000.

ÇavkanîBiguherîne

  1. a b John Francis Lane (29 gulan 2013). "Franca Rame obituary". The Guardian. Roja wergirtinê: 29 gulan 2013.
  2. Mitchell 1999, r. 61
  3. Mitchell 1999, r. 119–120
  4. (tirkî)Hoşçakal Franca –Orsola Casagrande Girêdana arşîvê 10 hezîran 2013 li ser Wayback Machine
  5. Connections with Turkey, concerning Human Rights (abuses of), Freedom of Speech (lack of) and The Kurds (discrimination against) have engaged Pinter for several decades. Turkey is in NATO., ji orîjînalê di 1 tîrmeh 2013 de hat arşîvkirin, roja wergirtinê: 7 hezîran 2013 Parametreya |archiveurl= and |archive-url= ji yekî zêdetir caran hatiye nivîsin (alîkarî); Parametreya |archivedate= and |archive-date= ji yekî zêdetir caran hatiye nivîsin (alîkarî)
  6. "OUR KURDISTAN" By Dario Fo and Franca Rame
Ev gotar ji agahiyên naveroka gotara wekhev a Wîkîpediyaya îngilîzî pêk tê.