Open main menu
Qentûra Namûsê— Duşerkî li Bois De Boulogne, nêzîkî Parîsê, daristan, li gorî Godefroy Durand, Harper's Weekly (Rêbendana 1875)

Duşerkî[1] an jî dûelo tekoşîneke bi rêpîvan di nav du kese ji ber ku pirsgirêka rûmet bi çekên kujende çareser bikin. Kesê ku duşerkî dike meriv wê re duşerkîbaz dibêje.

Serdema yekemîn ji beriya şer yan jî di demê şer de yek bi yek pevçun çêdibun. Rêya çareseriya li hev nekirinên di navbera hozan de ev cureyên şeran bûn. Ev rewş di serdema navîn de her kû ber bi Ewropa ve diçû şêwe di gûherand. Di sedsala 10-12'an de tenê mirovên azad dikarîn duşerkî bikin.

Duşerkî bi awayeke aşkere, bi amadehî û şahidîya navbeynkara pêkdihat.Di vê heyama ku duşerkî dihat kirin;bawerî pê hebû ku, li ba Xweda têkçûna mafdar tûcar nîne û ev(duşerkî) jî; awa û alaveke dadî ye, ku mafa bi maf dike.Wek mînak; ger dadgeh, di navbera gumanbar û mafdar de delîlek bi dest nexe û negihê encamekî, alîya bangî duşerkiyê dike.

Duşerkî ber gel dihat kirin. Yê kû duwenda kirî nemirî be, ceza dikirin ji ber tawanê wî hatîye peyitandin. Vê şikla duşerkî li Fransa yê sala 1547 yê qedexe bibû lê li Îngîltere yê heta 1819 an berdewam bû. Duşerkî êdî vê demê şûnda navbêra zadeganan ji bo pirsgirikên rûmet çareser be dihat kirin. Yê kû bawer dikir rûmeta wî şkîya ye, kesê kû xwe re tajang kirîye bawer dikir kû bi duşerkî yê rûmeta xwe xelas bike.

Kesê difikirya ku rûmeta wî şikestîye, ligel du govana hevrikê xwe vexwendê hemberîyê dikir. Hevrikê wî jî du govan pêyda dikir, van govana jî ristên pêşbirkê di danînan. Hilbijartina çekî kesê ko pêşbirk xwestîye dikir. Gelemperî şûr an jî demance bikar dihat. Govanan meydana pêşbirkê dipîvan û venêrîya çekan dikiran. Ger hevrik bi şûr ceng bikiran, divê meydana hatî dîyarkirin pêk bihata.

ÇavkanîBiguherîne

Ev gotar ji agahiyên naveroka gotara wekhev a li ser Wîkîpediyaya tirkî pêk tê.
  1. "Ferhengên Kurdî By OSMAN ASLANOĞLU: O-ferheng (Ferhenga Mezin a Kurdî-Turkî û Tirkî-Kurdî) Android". Ferhengên Kurdî By OSMAN ASLANOĞLU. 20 Eylül 2017 Çarşamba. Retrieved 2018-09-23. Check date values in: |date= (help)