Cudahiya di navbera guhertoyên "Şêx Fethullah Werqanisî" de

36 bayt lê hatin zêdekirin ,  21 sibat
kurteya guherandinê tune ye
Etîket: Guhertina mobîl Guhertina malpera mobîl Guhertina dîtbarî Guhertina pêşketî ya mobîl
Etîket: Guhertina mobîl Guhertina malpera mobîl Guhertina pêşketî ya mobîl
 
| eşîr =
| malbat =
| bav = Şêx EvdirehîmEbdurehîm
| dayik =
| dibistan = Medreseyên Kurdistanê
| hevjîn =
| zarok = 5 Kur û 4 keç.
Şêx Eladîn, Şêx Me‘rûf, Şêx MihemedMuhemed Cuneyd, Şêx Qutbedîn
| destûrname = Hecî Teyîb Efendî
| pîşe = [[Alim]], [[Nivîskar]]
| bandorker = [[Şêx Ebdurehmanê Taxî]], [[Seîdê Nûrsî]]
| raman =
| xelat =
| malper =
}}
'''Şêx Fethullah Werqanisî ''' (1847 Bidlîs - 1900 Bidlîs) [[alim]] û [[nivîskar]]ê [[kurd]] e.
1847an de li Werqanisê hatiye dinyayê û di 1900î de li [[Bidlîs|Bidlîsê]], bi jiyekî gênc çûye ber dilovaniya Xwedê.<ref>http://arsiv.solhanhaber.com/yazarlar/42-cevdet-karaman/1199-alme-aml-ex-fethullahe-werqans.html</ref>
 
Şêx Fethullah Werqanisî weke hemû zarokên malbatên oldar, pêşî dev bi xwendina [[Îslam|olî]] kiriye û li gelek medreseyên Kurdistanê geriyaye, li ba Mele EvdirehmanêEbdurehmanê kurê Mele EvdilehêEbdullahê Xelîfê Mewlana Şêx Xalidê Dêrezorî xwendiye. Herweha li ba [[Şêx Xalidê Orekî]] yê ku xelîfê Xewsê Hîzanê bû xwendiye. Piştre li ba Mele Evdirehmanê Melekendî xwendiye. Mele Evdirehman, destûrnama xwendinê ji Mele Mistefayê kurê dersdarê mezin gorbihişt [[Mele Xelîlê Sêrtî]] wergirtiye. Piştre Şêx Fethullah çûye li ba Hecî Teyîb Efendî yê Mûşî xwendiye heta ku destûrname jê wergirtiye. Hecî Teyîb jî destûrnama xwendinê, ji Hecî Hesen Efendî yê Mûşî wergirtiye. Hecî Hesen jî destûrnama xwendinê, ji dersdarê bi navûdeng Mele Xelîlê Sêrtî wergirtiye.
 
Werqanisî piştî ku destûrname wergirtiye, bi nasnavê ellametiyê hatiye binavkirin, ango zanayê bi her tiştî. Ew, ji ber hindê bi daxwaza parêzvanê Bedlîsê Emer Paşa û Serbazê Firqa wê demê Elî Paşa li Norşênê dersdartî kiriye û piştî demekê çûye li Bedlîsê dersdartî kiriye û li wirê domandiye heta ku çûye ber dilovaniya Xwedê. Li Bedlîsê gora wî li taxa Mermerê dimîne ku bi tirkî jê re dibêjin Taş Mahallesi.
Gorbihîşt Werqanisî, bavê pênc kur û çar keçan bûye. Kurê wî yê mezin Şêx Eladîn e ku zanayekî menşûr bûye, çend pirtûk nivîsîne û hinek ji wan bi kurdî ne. Kurê wî yê diduyan, Şêx Me‘rûf e ku di zanatiya olî de gelekî menşûr bûye. Kurê wî yê sisiyan, Şêx Mihemed Cuneyd e ku di zanîna Tefsîrê de ango zanistiya [[Quran|Qurana pîroz]] de gelekî şareza û tîjîfehm bûye. Kurê wî yê çaran, Şêx Qutbedîn e ku di zanistiya tesewufê de bi navûdeng bûye û yê pêncan jî Behaedîn e ku ew berî zewacê kurdûnde çûye ber dilovaniya Xwedê. Her çar keçên wî jî ev bûne: Belqîze, Hemîde, Fatîme û Ummugulsûm.
 
Şêx Fethullah kurê Şêx EbdurrehîmEbdurehîm e. Şêx EbdurrehîmEbdurehîm kurê Şêx EbdurrehmanEbdurehman e. Şêx EbdurrehmanEbdurehman kurê Şêx Yûsif e. Şêx Yûsif kurê Şêx Huseyn e. Şêx Huseyn kurê Şêx Mûsa ye. Şêx Mûsa kurê Şêx Nasir e. Şêx Nasir kurê Şêx Elî ye. Şêx Elî kurê Şêx Ebûbekir e. Şêx Ebûbekir kurê Şêx Îbrahîm e. Şêx Îbrahîm kurê Şêx Ehmed e. Şêx Ehmed kurê Şêx Xidir e. Şêx Xidir kurê Şêx Îsa ye. Şêx Îsa kurê Şêx Hesen e. Şêx Hesen kurê Şêx Mihemed e. Şêx Mihemed kurê Siltan Şêxmûsê Zûlî ye.
 
Gora Siltan Şêxmûs, gelekî bi navûdeng e û piraniya zana û bîrewerên Kurdistanê ji nêz ve wî dinasin. Ew gora pîrpoz niha li navbera Amed û Mêrdînê dimîne, ji hingê ve bûye devera seredana xelkê û wargeha pejirandina hêvî û daxwazan. Çaxê serdana gora pîroz bi taybetî ji 20ê Nîsanê heta 20ê Gulanê dilqekî xwe yê taybetî heye; ¨
 
Sê payedarên navdar ên Kurd ku li ba Şêx Fethullah Werqanisî xwendine ev bûn:
# [[Mele EvdirehmanEbdurehman Norsî]].
# [[Mele Seîdê Kurdî/Norsî]].
# [[Hezretê Norşênî]].
 
Şêx Fethulah Werqanisî ji bo wergirtina xelîfetiya Rêçika Neqşebendî, emel li ba Xewsê Ervasî kiriye. Lê berî ku xelîfetiyê werbigire Xews çûye ber dilovaniya Xwedê û ew jî çûye ba Şêx EvdirehmanêEbdurehmanê Taxî û xelîfetî jê wergirtiye. Xelîfeyên Şêx FethulahFethullah Werqanisî jî şeş kes bûne:
 
# [[Seyîd Hesen]] kurê Xewsê Hîzanê.
# Hezret Norşênî.
# [[Seyîd EvdilxefarEbdulxefar]], biraziyê [[Xewsê Hîzan]]ê.
# [[Mele Ehmed Qerekoyî]].
# [[Mele Hesen Heyderî]].
11.122

guherandin