Cudahiya di navbera guhertoyên "Nukleotîd" de

19 bayt lê hatin zêdekirin ,  17:41, 22 çiriya pêşîn 2019
B
kurteya guherandinê tune ye
B
[[Wêne:Nukleotîd ku.png|thumbnail|400px|Pêkhateya nukleotîdê]]
'''Nukleotîd''' yekeya [[asidên nukleînukleyî]] (ADN û ARN) û adenozînêadenozîna trîfosfattrîfosfatê(ATP)ê ne. Di nav xaneyên zîndeweran de 8 cureyên nukleotîdan hene. Ji vana 4 cure di çêkirina [[ADN]]yê de, 4 cure jî di çêbûna [[ARN]]yê de cih digirin. Di pêkhateya [[ATP]]yê de tene yek cure nukleotîd heye.
Di nav xaneyên zîndeweran de 8 cureyên nukleotîdan hene. Ji vana 4 cure di çêkirina [[ADN]]yê de, 4 cure jî di çêbûna [[ARN]]yê de cih digirin. Di pêkhateya [[ATP]]yê de tene yek cure nukleotîd heye.
 
== Beşên nûkleotîdê ==
[[Wêne:Nucleotides_1_kuNucleotides 1 ku.svg|thumbnail|400px|Pêkhatina nukleotîdan]]
Nukleotîdek ji sê bêşan pêk tê.
 
=== Komeleya fosfatî ===
[[Wêne:DNA_structure_and_bases_color_kuDNA structure and bases color ku.svg|thumbnail|300px|ADN(Asîda deoksîrîbonukleîdeoksîrîbonukleyî) ji nukleotîdan pêk tê]]
Ji bo hemû cureyên nukleotîdan, tenê yek cureyek komeleya fosfatî heye. Komeleya fosfatî ji asîda fosforî(H<sub>3</sub>PO<sub>4</sub>) pêk te, dema bi şekira pentoz ve tê girêdanê, hîdrojen jê diqete û dibe PO<sub>4</sub> <sup>-2</sup> . Tu bandora komeleya fosfatî li ser cure bûyîna nukleotîdan tune ye.
 
Du cureyên şekira pênckarbonî heye. Di nukleotîden ADNyê de navê şekira pênckarbonî(pentoz) deoksîrîboz e. Di nukleotîdên ARNyê de navê pentozê [[rîboz]] e. Di Şekira ADNyê de Oksîjenek kêm e. Loma ev pentoz, wekî rîboza kêmoksîjênî ([[deoksîrîboz]]) tê bi nav kirin. Formula kîmyayî ya şekira rîbozê C<sub>5</sub>H<sub>10</sub>O<sub>5</sub> e. Formula kîmyayî ya şekira deoksîrîbozê C<sub>5</sub>H<sub>10</sub>O<sub>4</sub> e. Loma ev şekir kêmoksîjenî ye.
 
=== Baza nîtrojenînîtrocenî ===
[[Bazên nîtrojenî|Bazên nîtrocenî]] yên nukleotîdan penc cure ne. Adenîn, Tîmîn, [[Guanîn]], Sîtozîn, [[Urasîl]]
 
==== Purîn ====
[[Adenîn]] û Guanîn cot xelekî ne, van her du bazên nîtrojenînîtrocenî wekî purîn tên bi navkirin.
Ev her du bazan hem di pêkhateya ADN hem ji ya ARNyê de cih digirin. ATP baza Adenînê li xwe digire.
 
==== Pîrîmîdîn ====
[[Sîtozîn]], Urasîl û [[Tîmîn]] yek xelekî ne, van hersê bazên nîtrojenînîtrocenî wekî pîrîmîdîn tên bi navkirin.
Sîtozîn hem di pêkhateya ADN hem ji ya ARNyê de cih digire.
Adenîn di pêkhateya ADNyê û ATPyê de, Urasîl jî tenê di pêkhateya ARNyê de cih digire.
1117

guherandin