Rojavaya Kurdistanê: Ferqa di neqeba guhartoyan de

8359 bayt lê hatin zêdekirin ,  berî 5 salan
B
Guherandina 31.177.221.116 hat betal kirin, vegerand guhartoya dawî ya سورية العربية
No edit summary
Etîket: Guhartina mobîl Guhartina malpera mobîl
B (Guherandina 31.177.221.116 hat betal kirin, vegerand guhartoya dawî ya سورية العربية)
 
الجمهورية العربية السورية .لايستطيع احد تقسيمها.سوف تبقى عربية الهوية مع الاعتراف بالحقوق الشرعية للعناصر الاخرى وذلك مايعترف به مجلس الامن والامم المتحدة... لذلك في نهاية المطاف سوف يبقى الشعب السوري واحد ولامصلحة للجميع في افصل شبر واحد من وطنه الام ... الجمهوريه العربيه السوريه.. الجمهورية العربية السورية...
 
== Rûberê Rojavaya Kurdistanê ==
[[Wêne:Syrian Civil War map.svg|thumb|left|300px|{{legend|#e2d974|border=1px solid grey|Rojavaya Kurdistanê}}]]
Rojavaya Kurdistanê parçeya [[Kurdistanê]] ya herî biçûk e: 31.000 km² ye{{Çavk}}. Îro di bin desthilatdariya [[Sûrî|Sûriyê]] de ye. Taybetiyeke herêma Rojavaya Kurdistanê heye ku axa wê piranî deşt û berrî ye. Ev herêma han ji rojava ber bi rojhilat ve zirav û dirêj e, û her ku diçe qad û çarçova wê berfireh dibe.
 
Mirov dikare avhewaya Rojavaya Kurdistanê bike du beş. Beşa yekem avhewaya herêma [[Efrîn|Efrînê]] ye. Avhewaya li vê derê nezîkî ya Deryaya Spî ye. Havînan germ e û carnan baran dibare; zivistanan jî zêde ne sar e. Ji ber vê avhewayê herêma Efrînê, şîn e, dar û ber lê zêde ne. Her cureyên daran hene{{Çavk}}. Lê piranî darên zeytûna ne.
 
Beşa duyem ku [[Serê Kaniyê]], [[Hesîçe]], [[Amûdê]], [[Qamişlo]] û Dêrik hildide nava xwe bi berrî û deşt e. Çiya û daristan nîn in. Zivistan kin in. Hema hema berf nabare. Carinan baran dibare. Di meha Çileyê de li Qamişlokê germahî digihîje +7, li Dêrik û Amûde jî +6 pîleyan. Havîn dirêj in. Germahî pirr e. Ziwayî heye. Havînan ji çolên Erebistan û Sûriyê bayên germ tên û bandor li avhewaya herêmê dikin. Havînan germahî digihêje 40 pîleyî.
 
Rojava ji [[Çiyayê Gewr]] dest pê dike û heta herêma Efrînê û [[Çiyayê Kurmênc]] tê. Çiyayê Kurmênc 1200 m bilind e. Ji çiyayê Kurmanc heta [[Kobanî]], axa Kurdistanê teng e û ereb li vê deverê dijîn. Li herêma bajarê Kobaniyê axa Kurdistanê dîsa fireh dibe û kurd li ser axa xwe dijîn.
 
[[Qamişlo]] û [[Nisêbîn]] yek bajar in, lê di navbera [[Tirkiye]]yê û Sûrî de hatine dabeşkirin. Qamişlo di desthilatdariya Sûriyê û Nisêbîn jî di bin destê Tirkiyeyê de maye. Hûn di wêneyê de li Nisêbînê ala tirkan û li Qamişloyê jî ala Sûriyê dibînin.
 
== مناطق احتلها الاكراد من العرب ==
[[Wêne:Rojava february2014 2.png|thumb|250px|مناطق اغتصبها الاكراد من العرب , 2014]]
Di 21´ê rêbendana 2014´an de [[Rêveberiyتل ابيض عربية]] hat denezendin. Rêveberiya xweseriya rojavaya kurd weke sê [[kanton]]an hat ragihandin. Kantona pêşî ya ku di 21´ê rêbendanê de rêveberiya wê ya xweser hat ragihandin, [[Rêveberiya xweser a kantona الحسكة العربية]] bû. Kantona duyem ku di 27´ê rêbendana 2014´an de rêveberiya wê ya xweser hat ragihandin, [[Rêveberiya xweser a kantona عين العرب ]] bû. Kantona sêyem jî, ku rê veberiya wê di 29´ê rêbendana 2014´an de hat ragihandin in, [[Rêveberiya xweser a kantona عفرين]] bû. Her kanton jî, rêveberî û hikimeta xwe ya demkî ragihandin. الجمهورية العربية السورية... الجمهورية العربية السورية تتألف إداريا من 14 محافظة هي كالتالي : ريف دمشق . دمشق ، حمص، حماة ، ادلب ، اللاذقية ، طرطوس ، حلب ، درعا ، السويداء، القنيطرة ، الرقة ، الحسكة ، دير الزور ، ؛ لاتوجد تقسيمات ادارية غير هذه التقسيمات ولااعتراف بها من قبل دول المنطقة اولا ودول العالم ثانيا ... اي محاولة فاشلة لاقامة كيانات مزعومة ستنتهي بالفشل .. ،،،،، الجمهورية العربية السورية
 
==Rêveberiya Federasyonê==
===Rêvebirên Kanton===
{|class="wikitable"
! colspan="2" |[[Kanton (binebeşên welat)|Kantona Rojava]]
! Navê fermî (ziman)
! Serokwezîr
! Cîgirê Serokwezîrê
! colspan=2|Hevpeymaniya<br/>Rêvebirê
! Hilbijartinên paşve
! Hilbijartinên pêşve
|-
|[[File:Coat of Arms of the Afrin Canton.svg|40px|Efrîn]]
|[[Kantona Efrînê]]
|{{navê rastî|ku|Kantona Efrînê}}
|[[Hêvî Îbrahîm]]
|[[Remzi Şêxmus]]<br/>[[Ebdil Hemid Mistefa]]
|style="background-color: #FEE801"|
|[[Tevgera Civaka Demokratîk|TEV-DEM]]
|Rêbendan 2014
|
|-
|[[File:Coat of Arms of the Cizire Canton.svg|30px|Cizîrê]]
|[[Kantona Cizîrê]]
|{{vunblist|{{navê rastî|ku|Kantona Cizîrê}}|{{navê rastî|ar|مقاطعة الجزيرة}}|{{navê rastî|syc|ܟܢܛܢ ܓܨܪܛܐ}}}}
|[[Akram Hesso]]
|[[Elizabeth Gawrie]]<br/>[[Hussein Taza Al Azam]]
|width=5px style="background-color: #FEE801"|
|[[Tevgera Civaka Demokratîk|TEV-DEM]]
|Rêbendan 2014
|
|-
|[[File:Kantona Kobanê (Emblem).svg|30px|Kobanî]]
|[[Kantona Kobaniyê]]
|{{navê rastî|ku|Kantona Kobaniyê}}
|[[Enver Muslim]]
|[[Bêrîvan Hesen]]<br/>[[Xalid Birgil]]
|style="background-color: #FEE801"|
|[[Tevgera Civaka Demokratîk|TEV-DEM]]
|Rêbendan 2014
|
|-
|[[File:Coat of Arms of Rojava.svg|40px|Şehba]]
|[[Herêma Şehbayê]]
|{{vunblist|{{navê rastî|ar|مناطق الشهباء}}|{{navê rastî|ku|Herêma Şehbayê}}}}
|[[Ismail Musa]]
|[[Mohammed Ahmed Khaddro]]<br/>[[Ayman al-Hafez]]
|style="background-color: #0080ff" |
|[[Hevbendiya Demokrat a Niştimanî ya Sûrî|TWDS]]
|Reşemî 2016
|
|-
|[[File:Coat of Arms of Rojava.svg|40px|Konfederasyon]]
|'''Konfederasyon'''
|'''{{vunblist|{{navê rastî|ar|المجلس الإتحادي}}|{{navê rastî|ku|Konseya Federal}}}}'''
|'''[[Hediya Yûsif]]'''<br/>'''[[Mensûr Selûm]]'''
|N/A
|style="background-color: #FEE801"|
|'''[[Tevgera Civaka Demokratîk|TEV-DEM]]'''
|'''Adar 2016'''
|
|}
 
===Encûmena Federal===
{|class="wikitable sortable"
! Nav
! ! colspan="2" |Partî
! ! colspan="2" |Hevkarî
! ! colspan="2" |Kanton
|-
|Îşûh Gewriyê
|style="background-color: #b20000" |
|[[Partiya Yekîtiya Suryanî (Sûrî)|Partiya Yekîtiya Suryanî]] (SUP)
|style="background-color: #ffd700" |
|[[Tevgera Civaka Demokratîk|TEV-DEM]]
|[[File:Coat of Arms of the Cizire Canton.svg|25px|Cizîrê]]
|[[Kantona Cizîrê|Cizîrê]]
|-
|Meram Dawûd
|style="background-color: #00FF00" |
|[[Peymana Rûmet û Mafan]]
|
|
|
|?
|-
|Îbrahîm El-Hesen
|
|N/A
|
|N/A
|[[File:Kantona Kobanê (Emblem).svg|25px|Kobanî]]
|[[Kantona Kobaniyê|Kobanî]]
|-
|Rojîn Remo
|style="background-color: #7f7fff" |
|[[Yekîtiya Star]]
|style="background-color: #ffd700" |
|[[Tevgera Civaka Demokratîk|TEV-DEM]]
|
|N/A
|-
|Hikmet Hebîb
|style="background-color: #17aa17" |
|[[Koalîsyona Neteweyî ya Ereb]]
|
|
|
|?
|-
|Bêrîvan Ehmed
|
|N/A
|
|N/A
|
|N/A
|-
|Cemal Şêx Baqî
|style="background-color: #daff00" |
|[[Partiya Demokrat a Kurdistanê li Sûriyê]] (PDK-S)
|style="background-color: #a8ff00" |
|[[Encûmena Niştimanî ya Kurdî|KNC]]
|
|?
|-
|Parêzer Elaaddin El-Xalid
|style="background-color: #0080ff" |
|[[Hevbendiya Demokrat a Niştimanî ya Sûrî]]
|
|
|[[File:Coat of Arms of Rojava.svg|35px|Şehba]]
|[[Herêma Şehbayê|Şehba]]
|-
|Salih El-Nebwanî
|style="background-color: #228B22" |
|[[Tevgera Mafên Zagona Hemwelatiyê]] (QMH)
|
|
|
|?
|-
|}
 
== Dîroka Rojavaya Kurdistanê ==
 
== Dîn ==
Dînên ku li herêmê dijîn, weke olên sereke [[Îslam]]iyet, [[Êzîdî]]tî û [[Mesihî]] ne. Lê mezhebên van olan, ku mirovên ji wan jî hene. Ji sedî 80îyê wêderê [[misilman]] in. Hejmareke mezin ya êzîdiyan jî li herêmê heye û ev jî li gorî ku tê gumankirin ser sedî 10an re ye. Lê gelekan jî, ji herêmên xwe koçberkirine. Berê, ev hejmar pir zêde bû. Her wusa, mesihiyê li herêmê di derûdorê sadî 10´an de ne. Asûrî, piraniyan, ola Mesihiyê ne. Lê ku ne pir zêde jî bin, Kurdên Mesihî jî hene. Her wusa, [[Kurdên cihû]]yen jî berê li wir dijîn. Heta dema rejima [[Be's]]ê li wir dijîn pişre, hinekan ji wan goçî Îsraîlê kirin û hinekan jî goçî welatên ewropî kirine. Îro, her wusa zêde [[cihû]] li herêmê nemane. Lê li çend cihan, hê jî kinîştên wan hena ji bo bergkirinê.
Dînên ku li herêmê dijîn, weke olên sereke [[Îslam]]iyet, [[Mesihî]] [[misilman]]
 
== Bajarên Rojavaya Kurdistanê ==
[[Wêne:Rojava cities.png|thumb|250px|Bajarên Rojavaya Kurdistanê]]
[[Wêne:Rojava february2014.png|thumb|250px|Bajarên Rojavaya Kurdistanê]]
Bajar û bajarokê herêmê:
* [[Amûdê]]
* [[Girgamêş]] ([[:en:Jarabulus|en]])
* [[Cindirêsê]]
* [[Dêrika Hemko]]
* [[Dirbêsiyê]]
* [[Efrîn]]
* [[Êndîwer]]
* [[Ezaz]] ([[:en:Azaz|en]])
* [[Girê Spî]]
* [[Hesîçe]]
* [[Kobanî]]
* [[Eyn îsa]] ( [[Bozanî]])
* [[Siluk]]
* [[Membic]] ([[:en:Manbij|Manbij]])
* [[Qamişlo]]
* [[Serêkaniyê]]
* [[Tirbespiyê]]
* [[Til Koçer]]
 
Li Rojava Hesîçe bi tenê wîlayet e, yên din qeza û nehiye ne. Qamişlo qezaya Hesîçeyê ye, lê ew ji Hesîçe û hemû bajarên din mezintir e. Qamişlo wekî navend û paytextê herêma Rojavayê Kurdistanê tê qebûlkirin. Li navenda Qamişlo nêzî 150.000 kes dijîn{{Çavk}}. Li bajarên Sûriyê, li [[Heleb]], [[Reqa]] û [[Şam]]ê jî gelek taxên kurdan hene{{Çavk}}.
 
Di nava bajarên Rojavaya Kurdistanê ji aliyê ardnîgarî ve Serêkaniyê, Afrîn, Kobanî û Qamişlo û hwd weke bajarna mazin in. Bajarê Serêkaniyê, di rastiyê weke bajarekî pirr mazin a. Lê ji ber ku di nava sînorê tirkiya û Sûrî de hatiya qatkirin û qatek li aliyê tirkiya û ankû bakûrê kurdistanê û qatek li aliyê Sûrî û ankû rojavayê kurdistanê maya, êdî piçûk bûya. Lê ji aliyê ardnîgariyê ve weke bajarê mazin ê dîrokî jî ya. Di dema Mîtaniyan de, Serêkaniyê bi navê ´weşokanî´ herdû bi hevdû ve bûn û paytaxt bû. Weke bajarê mazin ê lê jiyan û şaristanî pêşketî bû. Di nava bajarê de, berî avakirina komare tirk û ya Sûrî, xate trenê di buhurt. Ew xate trenê, piştre kirina weke sînor. Aliyê xate trenê ê li aliyê Sûrî û ankû li aliyê rojavayê kurdistanê li wî alî maya û Aliyê li vî xate trenê jî di nava Sînorê tirkiya û ankû li bakûrê kurdistanê maya.
 
Bajarên rojavayê kurdistanê, ên weke Amûdê, Afrînê, Qamişlo, Serêkaniyê, Hasakê, Dirbesipiyê. Girê Sipî. Tilkoçer, û hwd, çend ji wan bajarên mazin ku lê pirr mirov dijî na. Tilkoçer, dikeve sînorê Îraqê de. Deriyê li Îraqê, yek jê ji Tilkoçerê divebê.
 
== Desthilatdarî ==