Tsunamî: Ferqa di neqeba guhartoyan de

6 bayt hatine jêbirin ,  berî 10 salan
B
clean up, replaced: dîyar → diyar AWB
B (r2.6.5) (robot serzêde kirin: ky:Цунами)
B (clean up, replaced: dîyar → diyar AWB)
[[Wêne:SendaiAirportMarch16.jpg|thumb|250px|Firokexaneya [[Sendai]]yê, [[Japon]], piştî rabûna tsunamiya roja 11.03.2011]]
 
[['''Tsunamî]]''' peyveke [[japonî]] ye, ya ku tê wateya ''pêla benderê'' (lîmanê). Ji 15ê hezîrana 1896an û bi vir de ye ku ev peyv ketiye nav zimanên cîhanê. Wê demê li Japonê tsunamiya mezin ya Meiji pêk hat û 21.000 kes mirin.
 
Piştî vê karesatê, japonan hawar-hawara alîkariyê kirin. Bi vê hawarê re ev peyv li cîhanê belav bû û ket nav zimanên cîhanê.
Tsunamî, di bin [[okyanûs]] yan jî behran de; di encama [[erdhej]] (zelzele) yan jî teqandina volkanan de erd dihedime yan jî dişemite. Bi van tevgerên erdê re enerjiyeke mezin peyda dibe. Ev enerjî di behrê de pêlên mezin yên peryodîk ava dike. Ji van pêlan re tsunamî tê gotin.
 
Ferqa pêlên ku piştî tsunamî pêk tên ji yên din ev e: dema ku pêlên tsunamî tev digerin, molakulên avê bi xwe re kaş dikin. Ev kaşkirin tevgereke zêdetir dide pêlan. Bandora van pêlan di ava kûr de dîyardiyar nabe. Dema ku digîjin ava bibinî; di peravên tîk û kendavên teng de bi qasî 30 metroyî bilind dibin.
 
Tsunamiya vê dawiyê di çend saetan de gihaşt ku û çend kes mirin?
 
== Çavkanî ==
* Tema Modersmål û cûre cûre rojname û nûçeyên ajansan<br />
Ji: [[Dibistana Kurdî]]
 
{{Link FA|id}}
{{Link FA|th}}
 
[[ace:Ië beuna]]
[[af:Tsoenami]]
7348

guhartin