Cudahiya di navbera guhertoyên "Lenîn" de

141 bayt lê hatin zêdekirin ,  berî 12 salan
B
kurteya guhartinê tune ye
B (robot serzêde kirin: my:လီနင်)
B
[[Wêne:Lenin.WWI.JPG|thumb|Vlademîr Îlyîç Ûlyanov Lenîn]]
'''Vlademîr Îlyîç ÛlyanovLenîn''' an jî [[Vlademîr Îlyîç Ûlyanov]] (bi rûsî: Влади́мир Ильи́ч Улья́нов), bi kurtî wek [[Lenîn]] (Ле́нинbi «rûsî: Ле́нин, "zilamê Lenayê »") tê naskirin, (1870 - 1924), mirovekî şoreşger û siyayasetmedarê [[Rûsya|Rûsyayê]] yê. Avaker û serokê partiya [[Bolşevîk]], dilê şoreşa cotmehê, û derhênerê [[YKSS]]'yê ye.
mirovek şoreşger û siyayasetmedarê [[Rûsya|Rûsyayê]] ye. Avaker û serokê partiya [[Bolşevîk]], dilê şoreşa cotmehê, û derhênerê [[YKSS]]'yê ye.
 
Cara yekemîn zanistiya azadiya çînan a [[Marksîzmmarksîzm]]ê bi Lenîn û Bolşevîkan biserdikeve. Lenîn di zanîna Marksîzmê de hin guherandine pêk tîne. Bo mînak ew wekî sazûmanî [[dîktatoriya proletaryayê]] dibîne û ji bo wê biserbixe têdikoşe. Lenîn bi dibistanên marksîzmê yên din re dikeve nîqaşan û roj bi roj alîgirên riya wî zêdedibin.
 
Lenîn di rêxistinbûnê de jî guhertinan dike. Ew bi navê [[navendparêziya demokratîk]] modeleke nû avadike û ev model dibe bingeha pirraniya partiyên [[komûnîst]] û [[sosyalîst]]. Lenîn bi navê NEP (Ekonomî polîtîkaya nû) programeke berfireh bo damezrandina deweleta nû a sosyalîst amade dike. Mixabin tenduristiya wî dest nade. Lenîn di 30'ê gelawêjê 1918'î de bi granî tê brîndarkirin. Bi 3 derbên kujer jiyana wî heya mirinê dikeve xetereyê.
 
Lenîn di saxiya xwe de bingehê azadiya gelên li împaratoriyaîmperatoriya RûsyaRûsyayê datîne. Mezin an piçûk ji hemî gel an hindikayiyan re serxwebûnê avadike. Di dema Lenîn de bi navê [[Kurdistana Sor]] otonomiyek ji bo Kurdan jî tê damezrandin. Lenîn wesiye dike ku Stalîn û Troçkî divê hin taybetiyên xwe biguherînin an bi vî awayî ew dê ji bo paşerojê xetereyan bînin.
 
[[Wêne:Red square kremlin.jpg|thumb|right|Ziyaretgeha LenînLenînî li Meydana Sor a [[Moskow]]ê (Rûsya)]]
 
Piştî mirina Lenîn di sala 1924'an de, wasiyetên wî tên jibîrkirin heya bigire tên windakirin. Stalîn hemî desthilatdariyê dixe destê xwe. Stalîn bi navê sosyalîzmê poltîkayên tûj û bixwîn dimeşîne. [[TroçkîLev Trotskî]] dide kuştin. Otonomiya [[Kurdistana Sor]] li ser daxwaza Komara [[TirkiyêTirkiye]] û [[Îran]]ê ji holê radike. Azadiya ku Kurdan li Mehabadê bidestdixin bo xatirê şahên Îranê difiroşe. Herwekî li ruyê cîhanê hemî partî û komên çepgîr bi xwe ve dide girêdan. Ên ku viya napejirînin difiroşe yan li dijî wan têdikoşe. Serhildanên Kurdan mehkûm dike alîkariya dagirkerên Kurdistanê TirkiyêTirkiyeyê, Îran û welatên Ereban dike. Baweriya ku Lenîn afirandibû, bi destê Stalîn û polîtîkayên YKSS´ê roj bi roj ditemire û di dawiya salên 80´î de jî ji holê radibe.
 
Piştî mirina Lenîn, wasiyetên wî tên jibîrkirin heya bigire tên windakirin. Stalîn hemî desthilatdariyê dixe destê xwe. Stalîn bi navê sosyalîzmê poltîkayên tûj û bixwîn dimeşîne. [[Troçkî]] dide kuştin. Otonomiya Kurdistana Sor li ser daxwaza Komara [[Tirkiyê]] û [[Îran]]ê ji holê radike. Azadiya ku Kurdan li Mehabadê bidestdixin bo xatirê şahên Îranê difiroşe. Herwekî li ruyê cîhanê hemî partî û komên çepgîr bi xwe ve dide girêdan. Ên ku viya napejirînin difiroşe yan li dijî wan têdikoşe. Serhildanên Kurdan mehkûm dike alîkariya dagirkerên Kurdistanê Tirkiyê, Îran û welatên Ereban dike. Baweriya ku Lenîn afirandibû, bi destê Stalîn û polîtîkayên YKSS´ê roj bi roj ditemire û di dawiya salên 80´î de jî ji holê radibe.
{{kurt}}
{{Link FA|ro}}
61.803

guhartin