Begzade: Ferqa di neqeba guhartoyan de

45 bayt lê hatin zêdekirin ,  berî 14 salan
kurteya guhartinê tune ye
No edit summary
No edit summary
Begzade mîrêt qela Beresori û Kelêge, hakimêt Tergewer û Mergewer bûne. Ew li binemala mîrêt Hekarîyê û Şemzîna bûne. Ew heta dumahîka sedsalêt 19-ê serokêt ‘eşîrêt wan herêma bûne.
 
Civaknasê Kurda [[Martin van Bruinessen]] li bara HerkîyaHerkiya û Begzada wiha dinivîse: Li nav ’eşîrêt mezin weku Herkî rewşa hêzî, kêm û zor, sabit bû. Her tayife û binemalekê serokê xwe hebû lê belê serokê hemîyan û yê here mezin li binemala Begzada bû. Begzada serokatîya xwe bi ĥikmê hêzek taybet , ku li baştirîn çekdarêt hem li ’eşîrê hem jî li derwey ’eşîrê pêk dihat, dikir. Serokatîya wan çekdara jî deba li binemala Begzada biba û diba ew serokatî li wê binemalê jî maba, ku ew binamale li ’eşîra Herkîya nebû.
 
Bigotina [[Minorsky]], pêş hatina Begzada bo navça Deşta Mergewer û Tergewer, beşek li Mîrêt Hesenvahî li wêderê ĥikim dikirin û dijîn. Mexseda Mînorsky ‘eşîra Biradostîya ye. Ewi ‘eşîra Biradostî çoqek li binamala mîrêt Hesenwayhidi (Hesnevîya) yê nasîy.
 
Bigotina Minorsky, Kalandar Beg (Qelender Beg) li Berde Suri (Beresori) hikim dikir. Qelender Beg koka Begzadêt Urmîyê, li sala 1562-ê zayînî, li dûwahîya dewrê Şa Ŧehmasib ê Sefevî ķelata Beresori awa yê kiri.
Bigotina Vasilie Nikitine li kiteba Ansiklopediya Islamê Bîglerbîg ê Efşara li dewrê Şa ’Ebasê I (yêkê) Sefevî (1587 – 1629 zayînî) demê Mîr Imadedîn li Şemzîna hatîye Urmîyê her du navçêt Tergewer û Deştê (Beresori) dane Mîr ‘Imadedîni, li gundê Erzînê li navça Tergewer heta Sêgirkan û Girik-Nasiri li Mergewer, ku 62 gund bûn.
 
Li sala [[2006]]-ê zayînî, 3 li wan gunda li navça Mergewer in (Sêgirkan, Giriknasir û Nêrgi), 3 li navça Berandizê ne (Corni, Çereş û Mendedol) û sê li navça Rozê ne (Xelifetan, Kanîye Sipî û Kanîqizan). Li wan gunda 7 yêt ķavil bûy (Cêrmê, Bêtkar, Sêvikê, Rezga nik Beresori, Keçele Misto, Şalûna û Kelêge) û yêk jî paşi hingî yê awabûy (Helefele). Herweto paşi çêkirina awbenda rubarê Beresori 4 gundêt dîjî yêt ķavil bûy (Mîrawa, Xirê, Dolepêsan û Pîrhedî).
 
Navça Deştê yê li navbenda navçêt Tergewer û Mergewer da, lê belê [[Kurd]] navça Deştê qet bi kar naînin û li wê navçe pişkek kêm li ser Mergewer û pişkek zor jî li ser Tergewer hesab diken. Li rastî da navça Deştê tinê li nav Îranîya yê hatîye baskirin û bikar anîn. Ber wêhindê nivîskarêt Kurd navça Deştê yan li gel Deştebêlê yan jî li gel Serdeştê tewîhew diken. Ew navçe carcar li dîrokê da bi navça Beresori jî yê hatîye baskirin.
 
Dr. (Doktor) Cochrani (Kakrani), misîonerê Emrîkî li Urmîyê, yê goti ku serokêt Kurdêt navçêt Tergewer û Deştê hêzek zor nînin, lê belê, car li dû carê da, ewan aşkera şorişêt çekdarane li hember dewleta Îranê yêt bi rê êxisti û her car ķelat û sitarêt wan li çîya yêt hatîye xirab û wêran kirin û cezayêt giran ji bo wan yêt hatîye danan.
== Mistefa Beg ==
 
Mistefa Beg heta sala [[1789]]-ê zayînî Mîrê Beresori û Tergewer bûye, ku wê salê li gel Îranîya li şer da bû û bi destê 'ecema hate kuştin. Serêt birîyêt Mistefa Beg û Qadir Begê serokê Herkîya ku li gel Mistefa Beg hatibû kuştin, 3 roja li ber derê mizgewta Bazarbaşa Urmîyê, 'ecem didanêne pêşangehê. Dîwarê şûra bajêrê Urmîyê bi bêgarî, li êxsîrêt Tergewer û Beresori didene çêkirin.
 
 
 
Nurî Beg birayê Gorgîn Beg, heta sala 1965-ê zayînî Mîrê Beresori û Tergewer bûye, arîkarîya şorişa Simayil Axa Simko û komara Mehabadê kir, Li komara Mihabadê dereca Serhengîyê hebû û yêk li wan serokêt kurda bû ku ser li Baku yê day. Paşi komara Mihabadê li gel Mela Mistefa Barzanî şer hat û çend çekdar li her dû alîya hatine kuştin.
 
[[Kategorî:Civaknasî]]
9281

guhartin