Isfendiyar: Ferqa di neqeba guhartoyan de

40 bayt lê hatin zêdekirin ,  11 kanûna paşîn
B
İsfendiyâr, tirkî ye.
B (MikaelF navê İsfendiyâr weke Isfendiyar guhert)
B (İsfendiyâr, tirkî ye.)
'''İsfendiyâr''' (bi farisî: '''اسفندیار'''), lehengê efsanewî yê Îranê û yek ji karakterên Şahnameyê. Ew kurê mezin ê Guştasb, mîrê Keyaniyan, yek ji xanedanên beriya Îslamê yên Îranê ye.
 
[[File:Isfandiyar's Fifth Trial - He Slays the Simurgh (CBL In 36.263 a).jpg|thumb|İsfendiyâr, Sîmurg dikuje]]
Di çavkaniyên Pehlewî de wek parêzvanê pêbawer û pêşengê Zerdeştiyê tê binavkirin. Digel vê yekê, di edebiyatê de herî zêde bi têkoşîna xwe ya bi Rustem-i Zâl re navdar bû û bi mirina xwe ya trajîk re behsa wî hat kirin. Berhema ku kesayeta wî ya efsaneyî daye Îsfendiyar û lehengiya wî kiriye dastan, Şahnameya Firdevsî ye.
 
'''İsfendiyârIsfendiyar''', '''Esfendiyar''' (bi farisî: '''اسفندیار'''), lehengê efsanewî yê Îranê û yek ji karakterên Şahnameyê[[Şahname]]yê. Ew kurê mezin ê [[Guştasb]], mîrê Keyaniyan, yek ji xanedanên beriya Îslamêîslamê yên Îranê ye.
Îsfendiyar dema bavê wî sax bû, ji bo belavkirina ola Zerdeştî beşdarî gelek şeran bû û serkeftinên girîng bi dest xist. Piştgir û şêwirmendê wê yê herî mezin meleyê Zerdeştî Pesûtan e. Hesûdiya serkeftina wî, bavê wî Gustasb, kurê xwe di qesrê de zindan kir, ji tirsa ku kurê wî, textê wî bigire. Di vê navberê de Mîr Ercasb leşkeran dişîne û Îranê talan dike û du keçên Guştasb dîl digire. Ji ber ku Gustasb di rewşeke dijwar de ye, Isfendiyar dişîne da ku keçên xwe rizgar bike. Îsfendiyar xwîşkên xwe xilas dike.
 
Paşê bavê wî jê dixwaze ku Rüstem-i Zâl girêbide û bîne; Îsfendiyar ku di heman rojê de çûye Şebistanê, bi Rûstem re ketiye şer. Rûstem di dema têkoşîna wan de çavên Îsfendiyar bi tîreke çeqel kor dike. Îsfendiyar dema kor dibe, ji kedera xwe dimire.
Di çavkaniyên Pehlewîpehlewî de wek parêzvanê pêbawer û pêşengê [[Zerdeştî|Zerdeştiyê]] tê binavkirin. Digel vê yekê, di edebiyatê de herî zêde bi têkoşîna xwe ya bi Rustem-i[[Rustemî ZâlZal]] re navdar bû û bi mirina xwe ya trajîk re behsa wî hat kirin. Berhema ku kesayeta wî ya efsaneyî daye ÎsfendiyarIsfendiyar û lehengiya wî kiriye dastan, Şahnameya Firdevsî ye.
Erdeşîr Behmen Daraz, kurê Îsfendiyar, dikeve ser textê Îranê ku ji ber mirina Guştasb vala bû.
 
ÎsfendiyarIsfendiyar dema bavê wî sax bû, ji bo belavkirina ola Zerdeştî beşdarî gelek şeran bû û serkeftinên girîng bi dest xist. Piştgir û şêwirmendê wê yê herî mezin meleyê Zerdeştî Pesûtan e. Hesûdiya serkeftina wî, bavê wî GustasbGuştasb, kurê xwe di qesrê de zindan kir, ji tirsa ku kurê wî, textê wî bigire. Di vê navberê de Mîr Ercasb leşkeran dişîne û Îranê talan dike û du keçên Guştasb dîl digire. Ji ber ku Gustasb di rewşeke dijwar de ye, Isfendiyar dişîne da ku keçên xwe rizgar bike. ÎsfendiyarIsfendiyar xwîşkên xwe xilas dike.
Paşê bavê wî jê dixwaze ku Rüstem-iRustemî ZâlZal girêbide û bîne; Îsfendiyar ku di heman rojê de çûye Şebistanê[[Şebistan]]ê, bi RûstemRustem re ketiye şer. Rûstem di dema têkoşîna wan de çavên ÎsfendiyarIsfendiyar bi tîreke çeqel kor dike. ÎsfendiyarIsfendiyar dema kor dibe, ji kedera xwe dimire.
[[Erdeşîr Behmen Daraz]], kurê ÎsfendiyarIsfendiyar, dikeve ser textê Îranê ku ji ber mirina Guştasb vala bû.
 
== Ciye wî nav Edebiyatedebiyat ==
ÎsfendiyarIsfendiyar jî, hema hema hemû lehengên Şahnameyê, di edebiyata Rojhilatrojhilat-Îslamêîslamê û bi taybetî jî di edebiyata kevnar a tirkî de gelek caran behsa wê tê kirin û helbestvanan cesaret, hêz û bêserûberiya wî radigihînin. Ji ber vê sedemê di helbestê de paşnavê Rûyinten ji navê xwe zêdetir dihat bikaranîn. Ji ber cihê wî yê girîng di mîtolojiya îranî de bi Rustem-iRustemî ZâlZal re hatiye berawirdkirin, ji ber şerkeriya wî navê wî wekî "Isfendiyar-ı ma'reke" li gel peyva "ma'reke" (qada şer) hatiye binavkirin. Di pêkhatina "Isfendiyar-ı mihr" de behsa Rüstem-iRustemî ZâlZal tê kirin.{{Ref|1|1}}
 
== Ciye wî nav Edebiyat ==
Îsfendiyar jî, hema hema hemû lehengên Şahnameyê, di edebiyata Rojhilat-Îslamê û bi taybetî jî di edebiyata kevnar a tirkî de gelek caran behsa wê tê kirin û helbestvanan cesaret, hêz û bêserûberiya wî radigihînin. Ji ber vê sedemê di helbestê de paşnavê Rûyinten ji navê xwe zêdetir dihat bikaranîn. Ji ber cihê wî yê girîng di mîtolojiya îranî de bi Rustem-i Zâl re hatiye berawirdkirin, ji ber şerkeriya wî navê wî wekî "Isfendiyar-ı ma'reke" li gel peyva "ma'reke" (qada şer) hatiye binavkirin. Di pêkhatina "Isfendiyar-ı mihr" de behsa Rüstem-i Zâl tê kirin.{{Ref|1|1}}
==Nîşe==
:1.{{Note|1}}Nurettin Albayrak, TDV Ansîklopediya Îslamê, berg: 22, rûpel: 511-512
62.533

guhartin