Çandiniya organîk

Çandiniya organîk, pergalek çandiniyê ye ku di destpêka sedsala 20an de bi berteka li hember pratîkên cotkariyê yên bi lez diguhezîn, dest pê kir. Çandiniya organîkî ya sertîfîkayî li seranserê cîhanê 70 mîlyon hektar hesab dike, li Awistralya zêdeyî nîvê wê tevahî ye.[2] Çandiniya organîk îro jî ji hêla rêxistinên cihêreng ve pêşve diçe. Ew bi karanîna gubreyên bi koka organîk wekî zibilê, zibil kesk û xwarina hestî tête pênasekirin û giraniyê dide teknîkên wekî zivirandina zeviyan û çandina wekhev. Kontrolkirina kêzikên biyolojîkî, çandiniya têkel û xwedîkirina nêçîrvanên kêzikan têne teşwîq kirin. Standardên organîk hatine sêwirandin da ku bikaribin madeyên xwezayî diqewimin dema ku madeyên sentetîk qedexe dikin an jî bi tûndî sînordar dikin. [3] Mînakî, dermanên kêzikan ên xwezayî yên wekî pîretrîn û rotenone destûr didin, lê zibil û dermanên sentetîk bi gelemperî qedexe ne. Madeyên sentetîk ên ku destûr têne dayin, wekî mînak, sulfate bafûn, kewkurta bingehîn û Ivermectin. Organîzmayên guhertî yên genetîkî, nanomateryal, şilema kanalîzasyona mirovî, vesazkerên mezinbûna nebatan, hormon û karanîna antîbiyotîkê di xwedîkirina sewalan de qedexe ne. [4] [5] Parêzvanên çandiniya organîk di domdariya, [6] vebûnê, xweseriyê, xweseriyê/serxwebûnê, tenduristiyê, ewlehiya xwarinê û ewlehiya xwarinê de avantajan dibêjin.

Nexşeya cîhanî ya çandiniya organîk (hektar) [1]
Sebzeyên ji çandiniya ekolojîk

Rêbazên çandiniya organîk bi navneteweyî ve ji hêla gelek neteweyan ve têne tertîb kirin û bi zagonî têne sepandin, bi piranî li ser bingeha pîvanên ku ji hêla Federasyona Navneteweyî ya Tevgerên Çandiniya Organîk (IFOAM) ve hatî saz kirin, rêxistinek sîwanî ya navneteweyî ji bo rêxistinên çandiniya organîk ku di 1972an de hate damezrandin.[7] Çandiniya organîk dikare wekî "pergala çandiniyê ya entegre ku ji bo domdarbûn, zêdekirina dewlemendiya axê û pirrengiya biyolojîk hewl dide were pênasekirin dema ku, ji bilî îstîsnayên hindik, dermanên dermanên sentetîk, antîbiyotîk, zibilên sentetîk, organîzmayên bi genetîkî hatine guhertin û hormonên mezinbûnê qedexe dike". [8] [9] [10]

Ji 1990an ve, bazara xwarina organîk û hilberên din zû mezin bû, di sala 2012an de li seranserê cîhanê gihişte 63 mîlyar dolarê.[11] Vê daxwazê zêdebûnek bi vî rengî li erdên çandiniyê yên bi organîkî birêve dibe sedema ku ji 2001an heta 2011an bi rêjeyek tevlihevî ya 8.9% salê zêde bû. [12] Ji 2019an ve, li seranserê cîhanê bi giştî 72,300,00 ha hatin çandin, ku bi qasî 1,5 ji sedê cîhanê temsîl dike. [13]

DîrokBiguherîne

Çandinî bi hezaran salan bêyî karanîna kîmyewî yên çêkirî hate kirin. Gubreyên çêkirî yekem carî di nîvê sedsala 19an de hatine afirandin. Van zibilên destpêkê bi giranî erzan, bihêz û hêsan hatin veguhastin. Di 1940an de di dermanên kîmyewî de pêşveçûnên bi vî rengî çêbûn, bû sedem ku deh sal wekî 'serdema dermanan' were binavkirin.[14] Van teknîkên nû yên çandiniyê, her çend di demek kurt de sûdmend be jî, lê bandorên wan ên cidî yên demdirêj ên wekî tîrbûn, xerbûn û kêmbûna berhemdarbûna axê, û digel fikarên tenduristiyê yên di derheqê kîmyewiyên jehirkirî yên dikevin nav dabînkirina xwarinê de, bûn. [15] Di dawiya salên 1800 û destpêka 1900 ande, zanyarên biyolojiya axê dest bi lêgerîna rêyên çareserkirina van bandorên alî kir û hîn jî hilberîna bilindtir domandin.

Di 1921ê de damezrîner û pêşengê tevgera organîk Albert Howard û jina wî Gabrielle Howard, [16] [17] [18] botanîstan pêk anîn, Enstîtuya Pîşesaziya Nebatan damezrandin da ku li Hindistanê rêbazên çandinî yên kevneşopî baştir bike. Di nav tiştên din de, wan ji perwerdehiya xweya zanistî amûrên çêtir û rêbazên xwedîkirina ajalan çêtir anîn; dûv re bi tevhevkirina aliyên rêbazên kevneşopî yên Hindî, protokolên ji bo zivirandina zeviyan, teknîkên pêşîlêgirtina hilweşînê, û karanîna sîstematîkî ya zibil û zibilan pêş xistin.[19] Bi van ezmûnên çandiniya kevneşopî teşwîq kirin, dema ku Albert Howard di destpêka 1930an de vegeriya Brîtanya [20] wî dest bi belavkirina pergala çandiniya organîk kir. [21] [22] [23]

Di Tîrmeh 1939an de, Ehrenfried Pfeiffer, nivîskarê xebata standard a li ser çandiniya biyodînamîk (Çandinî û Baxçevaniya Biyo-Dînamîk ),[24] li ser vexwendina Walter James wekî pêşkeşvanek li Dibistana Havînê ya Betteshanger hate Brîtanyayê û Konferansa Çandiniya Biyodînamîk li çandiniya Northbourne li Kent. [25] Yek ji mebestên sereke yên konferansê ev bû ku alîgirên nêzîkatiyên cihêreng ên çandiniya organîk li hev bicivîne da ku ew di nav tevgerek mezintir de hevkar bin. Howard beşdarî konferansê bû, ku wî Pfeiffer nas kir. [26] Di sala paşîn de, Northbourne manîfestoya xweya çandiniya organîk weşand, Li Erdê Binihêrin, ku tê de têgîna "çandiniya organîk" derxist. Konferansa Betteshanger wekî 'xeleka wenda' ya di navbera çandiniya biyodînamîk û teşeyên din ên çandiniya organîk de hate vegotin.

Sala 1940 Howard Peymana Çandiniyê çap kir. Di vê pirtûkê de wî termînolojiya Northbourne ya "çandiniya organîk" pejirand.[27] Xebata Howard pir belav bû, û ew ji bo xebata xwe di sepandina zanyarî û prensîbên zanistî de li ser cûrbecûr rêbazên kevneşopî û xwezayî wekî "bavê çandiniya organîk" hate nas kirin. [15] Li Dewletên Yekbûyî J.I. Rodale, ku hem bi ramanên Howard û hem jî bi biyodînamîkê pir eleqedar bû, [18] di 1940-an de hem çandiniyek organîk a ji bo ceribandin û ceribandinê, Enstîtuya Rodale, û Rodale Press ji bo hînkirin û alîgiriya rêbazên organîk ava kir. ji raya giştî re. Ev bûne bandorên girîng li ser belavbûna çandiniya organîk. Xebata bêtir ji hêla Eve Balfour ( Tecrubeya Haughley) li Keyaniya Yekbûyî, û gelekên din li seranserê cîhanê hate kirin.

Têgeha "çandinî-ekolojî" di 1970î de ji hêla Charles Walters, damezrênerê Acres Magazine ve hate vegotin, da ku çandiniya ku "molekulên kîmyaya rizgariya jehirkirî ya ji hêla mirovan ve hatî çêkirin" bikar nayne, bi bandor navek din ji bo çandiniya organîk bikar bîne . [28]

Di demên nûjen de zêdekirina hişmendiya hawîrdorê di nifûsa gelemperî de tevgera organîkî ya bi eslê xwe dabînker-ajotin veguheriye tevgerek daxwaz-rêve. Buhayên prîm û hin arîkariyên hikûmetê cotkaran kişand. Di cîhana pêşkeftî de, gelek hilberîner li gorî rêbazên kevneşopî yên ku bi çandiniya organîk re hevber dikin, lê ne pejirandî ne, û ku dibe ku di çandiniya organîk de pêşveçûnên zanistî yên dawî ne tê de cot dikin. Di rewşên din de, cotkarên li cîhana pêşkeftî ji ber sedemên aborî berê xwe dane rêbazên organîk ên nûjen.[29]

BêjezanîBiguherîne

Bikaranîna "organîk" a ku ji hêla Howard û Rodale ve hatî populer kirin bêtir tengavî bi karanîna madeya organîkî ya ku ji komposa nebatan û zibilên heywanan pêk tê ve tê wateya baştirkirina naveroka humus a axan, ku di xebata zanyarên axê yên destpêkê de ku pêşkeftî ya ku jê re digotin 'çandiniya humusê'. Ji destpêka 1940an ve her du war meyla hevûdu didin.

"Zeviyek organîk, bi dirustî axaftinê, ne ew e ku hin rêbaz û madeyan bikar bîne û ji yên din bireve; ew çandiniyek e ku avahiya wê bi teqlîdkirina avahiya pergala xwezayî ya ku xwedan yekbûn, serxwebûn û girêdana xêrxwaz a organîzmayek"

RêbazBiguherîne

 
Çandiniya organîk a sebzeyên têkel li Capay, California

Rêbazên çandiniya organîk, zanista zanistî ya ekolojiyê û hin teknolojiya nûjen bi pratîkên çandiniyê yên kevneşopî yên li ser bingeha pêvajoyên biyolojîkî yên xwezayî pêk tên, li hev dikin. Rêbazên çandiniya organîk di warê çandinîparêziyê de têne lêkolîn kirin. Gava ku çandiniya kevneşopî dermanên sentetîk û zibilên ku bi sentetîk hatine safîkirin di avê de têne bikar anîn, cotyarên organîk bi rêziknameyê ve bi karanîna dermanên giyayî û gubreyên xwezayî têne sînordar kirin. Mînakeke werzeyî xwezayî ye pyrethrin, ku bi xwezayî di dîtin dawudi. Rêbazên sereke yên çandiniya organîk de rotation crop, manures kesk û gubre, pest control, biyolojîk, û cot mekanîk. Van pîvanan hawîrdora xwezayî bikar tînin da ku berhemdariya çandiniyê zêde bikin: baqil têne çandin ku nîtrojenê têxin nav axê, nêçîrvanên kêzikên xwezayî têne teşwîq kirin, berhem têne zivirandin da ku zirarê tevlihev bikin û axê nû bikin, û materyalên xwezayî yên wekî bikarbonat potasiyûm û melş in ji bo kontrolkirina nexweşî û gihayan tê bikar anîn. Tov û heywanên genetîkî hatine guhertin.

Gava ku organîk di bingeh de ji kevneşopî cuda ye ji ber karanîna gubreyên karbon-bingeh li gorî zibilên bingehîn ên sentetîk ên pir çareserker û şûnda zirara bîyolojîk a biyolojîk li şûna dermanên dermanên sentetîk, çandiniya organîk û çandiniya kevneşopî ya mezin bi tevahî ne ji hevûdu ne. Gelek rêbazên ku ji bo çandiniya organîk hatine pêşve xistin ji hêla çandiniya kevneşopî ve hatine deyn kirin. Mînakî, Birêvebiriya Bişewitandî ya Hevgirtî stratejiyek pir alî ye ku her gava ku gengaz be, gelek cûrbecûr rêbazên organîk ên kontrolkirina kêzikan bikar tîne, lê di çandiniya kevneşopî de dikare dermanên kêzikan ên sentetîk tenê wekî çareya paşîn tê de hebe.[30]

Pirrengiya çandiniyêBiguherîne

Çandiniya organîk cûrbecûrbûna zeviyê cesaret dike. Zanistiya agroekolojiyê feydeyên pirçandiyê (gelek berhem li heman cîhî), ku bi gelemperî di çandiniya organîk de tê xebitandin, eşkere kir. [31] Çandina cûrbecûr hilberên sebzeyan pişkek firehtir a kêzikên bikêrhatî, mîkroorganîzmayên axê, û faktorên din piştgirî dike ku li tenduristiya giştî ya çandiniyê zêde dibin. Pirrengiya çandiniyê dibe alîkar ku derdor geş bibin û cûrbecûr ji mirinê diparêze. [32]

Birêvebirina axêBiguherîne

 
Pankarta ku ji germbûna cîhane bêtir parêziya xwarina organîk dike.

Çandiniya organîk bêhtir xwe dispêre têkçûna xwezayî ya madeya organîk, piştra çandiniya konvansiyonel a navînî, ku teknîkên mîna zibil kesk û zibilkirinê bikar tîne, da ku dewsa xurekên ku ji hêla hilberên berê ve ji axê hatine girtin bigire. Ev pêvajoya biyolojîkî, ku ji hêla hûrjînewerên wekî mycorrhiza û kurmên axê ve tê ajotin, di tevahiya demsala mezinbûnê de xurekên berdest ên nebatan belav dike. Cotkar cûrbecûr metodan bikar tînin da ku berhemdariya axê baştir bikin, di nav de zivirîna zeviyan, zeviyên dorpêçê, kêmkirina axê ş ölû sepandina zibil. Bi kêmkirina şemitandina bi sotemenî re, kêm madeyên organîk ên axê ji atmosferê winda dibin. Vê yekê sûdek ji zêdekirina karbonê heye, ku gazên serayê kêm dike û guherîna avhewa berevajî dike. Kêmkirina axê dibe ku avahiya axê jî baştir bike û potansiyela şilbûna axê kêm bike.

Nebat ji bo geşbûnê hewcehî bi hejmarek mezin a xurekan in di gelek hejmaran de. Pêdivî bi têra xwe azot û bi taybetî hevdemkirin, da ku nebat têra xwe nîtrojen bistînin dema ku ew pir hewce ne, ji cotkarên organîk re zehmetiyek e. [33] Zivirandina zeviyan û zibilê kesk (" zeviyên nixumandî ") dibe alîkar ku nîtrojen bi saya mîlyonan peyda bike (hêj bêtir, famîleya baqilan ), ku azotê ji atmosferê bi rêhevberiya bi bakteriyên rîzobiyal re rast dike . Hevberdanê, ku carinan ji bo kontrolkirina kêzikan û nexweşiyan tê bikar anîn, di heman demê de dikare xurekên axê jî zêde bike, lê pêşbaziya di navbera mîde û berhemê de dikare bibe pirsgirêkdar û firehtirbûna navbera rêzikên çandî hewce dike. Bermayiyên çandiniyê dikarin di axê de bêne zevîkirin, û nebatên cûda mîqdarên cuda yên azotê hiştin, bi potansiyelî alîkariya hevdemkirinê dike. Cotkarên organîkî her weha zibilê ajalan, hin zibilên pêvajoyî yên wekî xwarina tov û tozên mîneral ên cûrbecûr ên wekî fosfata kevir û qûmê kesk, formek potasiya xwezayî ya ku potasiyom peyda dike bikar tînin. Di hin rewşan de dibe ku hewce be ku pH were guhertin. Guherandinên pH-ya xwezayî lime û kewkurtê digire nav xwe, lê li Dewletên Yekbûyî hin terkîbên wekî sulfate hesin, sulfate aluminium, sulfate magnezyûm, û hilberên bor ên çareserkirî di çandiniya organîk de têne destûr kirin. [34]

Çandiniyên tevlihev ên hem bi sewalkarî û hem jî bi berhem dikarin wekî zeviyên leylan kar bikin, bi vî rengî ax bi berhevkirina gihayên zadê yên nîtrojen- sererastker ên wekî kelûpelê spî an alfalfa berhemdariya berhev dike û dema ku zayînbûn tê saz dibe zeviyên dravî an cerekan mezin dike. Farms bê dewarên dikarin bibînin ku ew bêtir dijwartir ji bo parastin, kerrbûna erdê, û dibe ku li ser hateyên dereke yên wek hawirdeyê bispêrin zêdetir zibil û herweha duckkuva genim û manures kesk, tevî ku duckkuva genim dikarin nîtrojenê bi sînor sererast bikin ji ber ku ew dirûn bi. Zeviyên baxçevaniyê yên ku di mercên parastî de fêkî û zebzeyan diçînin, timûtim hê bêtir xwe dispêrin çavkaniyên derveyî. [33] Zibil pir giran e û bi gelemperî ji mesafeyek kurttir ji çavkaniyê nayê veguheztin lêçûn-bi bandor nine. Ger hejmarek berçav a çandiniyan bi organîkî were birêvebirin dibe ku zibil ji bo çandiniyên organîk kêm bibe.

Birêvebirina gihayanBiguherîne

Birêvebirina gihayan organîk pistgiriya çewsandina ku kevza, bêtir ji tasfiyeyê kevza, bi bilindkirina pêşbirkê nebatî, û phytotoxic bandorên li ser zîwan. [35] Cotkarên organîk taktîkên çandî, biyolojîkî, mekanî, fîzîkî û kîmyewî digirin nav xwe da ku gihayên bê herbicide sentetîk birêve bibin.

Standartên organîk hewceyê zivirîna zeviyên salane ne, tê vê wateyê ku çandiniyek tenê bêyî çandiniyek cûda, navbeynkar li heman cîhî nayê çandin. Zivirîna berheman organîk gelek caran de berhemên nixumandî giya-zordar û berhemên bi çerxên jiyana bêhempa ku hewesa zîwan têkildar bi zeviya bi taybetî. [35] Lêkolîn ji bo pêşxistina rêbazên organîk ên pêşxistina mezinbûna mîkroorganîzmayên xwezayî yên ku mezinbûn an şînbûna gihayên hevpar dişkînin berdewam e. [36]

Karûbarên çandî yên din ên ku ji bo pêşkeftina berhemdariyê zêde dikin û zexta gihayan kêm dikin tê de hilbijartina cûrbecûrên çandiniya reqabetê, çandina pir-tûr, dûrahiya teng, û dereng çandiniya nav axa germ da ku teşwîq bikin ku bilez şînahî bibîne. [35]

Pratîkên kontrolkirina gihayên mekanî û fîzîkî yên ku li çandiniyên organîk têne bikar anîn dikare bi gelemperî wekî van kom bibin:

  • Zevî - Zivirandina axê di navbera zeviyan de da ku bermahiyên zeviyê û guherînên axê tê de bihewîne; mezinbûna gihayên heyî ji holê rabikin û zeviyek tov ji bo çandinê amade bikin; zivirandina axê piştî tovkirinê da ku gihayan bikuje, di nav de çandiniya rêzikên rêzê jî;
  • Mezelkirin û birrîn - Rakirina mezinbûna topê gihayan;
  • Meewitandina şewatê û ziravbûna germî - Bikaranîna germê ji bo kuştina giya; û
  • Pirçandin - Astengkirina derketina gihayê bi materyalên organîk, fîlimên plastîk, an tevna dîmenê. [37] Hin rexnevan, bi sedema xebata ku di sala 1997an de ji hêla David Pimentel ya Zanîngeha Cornell ve hatî weşandin, ku li seranserê cîhanê serhildanek ji erozyona axê rave kir, fikar dan ku xakkarî bibe sedema epidemiya erozyonê. [38] FAO û rêxistinên din hem ji bo çandiniya kevneşopî û hem jî ji organîk re nêzîkatiyek 'nehiştinê' pêşniyar kirine, û bi taybetî diyar dikin ku teknîkên zivirîna çandî yên ku di çandiniya organîk de têne bikar anîn nêzîkatiyên nehiştinê ne. Lêkolînek ku di 2005an de ji hêla Pimentel û hevalên wî ve hate weşandin [39] piştrast kir ku 'zivirîna zeviyan û zeviyên (zibilê kesk) ên tîpîk ên çandiniya organîk erozyona axê, pirsgirêkên kêzikan û karanîna kêzikan kêm dike.'

Hin kîmyewiyên çavkaniya xwezayî ji bo karanîna herbicîdêr têne destûr kirin. Di nav van de hin formulên asîdê acetîk (sîrka konsentral), xwarina gluten a kornê, û rûnên girîng hene . A bijartî yên çend bioherbicides li ser virûs arkeayan hatine pêşxistin jî dîtin. Lêbelê, di vê demê de, herbicidên biyolojîkî û bioherbicîdên organîk, di qutiya amûra kontrolkirina gihayên organîk de, roleke biçûk lîstin.

Gihayên bi mêrgê têne kontrol kirin. Mînakî, qaz bi serfirazî hate bikar anîn ku zeviyek organîk di nav wan de pembû, tirî, tûtûn û gewher, vejandina pratîka xwedîkirina qazên pemboyê pembû, berî salên 1950an li başûrê DY-yê hevpar. Bi heman awayî, hin cotkarên birincê dîk û masiyan bi zeviyên şilkirî yên şil didin nasîn da ku hem giya û hem kêzikan bixwin. [40]

Kontrolkirina organîzmayên dinBiguherîne

 
Chloroxylon li Chhattisgarh, Hindistan, ji bo çandina birincê ya organîk ji bo birêvebirina kêzikan tê bikar anîn.

Organîzmayên li tenişta gihayên ku li çandiniyan dibin sedema pirsgirêkan, girêçikpê (mînakî, kêzik, mîz ), nematod, kuv û bakterî ne. Pratîk hene, lê ne bi tenê ne:

  • teşwîqkirina kêzikên bi fêde yên nêçîrvan ji bo kontrolkirina kêzikan bi xizmetkirina ji wan re nebatên baxçeyan û / an jîngehek alternatîf, bi gelemperî di rengek banka stargeh, dehl an kêzxatûn;
  • teşwîqkirina mîkroorganîzmayên bikêr;
  • zivirandina zeviyên ji sal bi sal li deverên cûda ji bo qutkirina çerxên hilberîna kêzikan;
  • çandina zeviyên hevrê û nebatên ku zirarê didin zirarê ku kêzikan bêhêvî dikin an vedigirin;
  • bi karanîna rêzikan ji bo parastina berheman di dema koçberiya kêzikan de;
  • karanîna kêzikên biyolojîk û herbicide ;
  • bikar anîna nivînên tovî yên kevnar da ku gihayên hêşînayî biçînin û tune bikin; [41]
  • karanîna paqijiyê ji bo derxistina jîngeha kêzikan;
  • karanîna kêzikên kêzikan ji bo şopandin û kontrolkirina gelheyên kêzikan; û
  • bi karanîna astengên fîzîkî, wekî rûpelek rêzikan .

Mînakên kêzikên kêrhatî yên nêçîrvan çewtiyên piratê yên hûrik, çewtiyên mezin-çav, û heya radeyekê jî xatûnên keçan (ên ku dixwazin bifirin dûr) hene, hemî jî gelek fireh kêzikan dixwin. Koşkar (ajal) dikin ku hêdî hêdî tevbigerin û kêm giran bixwin. Kêzikên parazîtoyîdî ji bo nêçîra xweya bijartî bi bandor in, lê mîna hemî kêzikên piçûk dikarin li derve jî kêmtir bi bandor bibin ji ber ku ba tevgera wan kontrol dike. Mîtên nêçîrvan ji bo kontrolkirina mîrên din bi bandor in. [34]

Helbet navdêr insecticides ji bo bikaranîna destûr li ser gunda, organîk bi kar tînin de Bacillus thuringiensi (a proseya bakterî), pyrethrum (a deftereke chrysanthemum), spinosad (a metabolite bakterî), maûna hindî (a deftereke dara) û rotenone (a deftereke root legume). Kêmtirî 10% cotkarên organîk van dermanan bi rêkûpêk bikar tînin; lêkolînek dîtiye ku li California tenê 5,3% hilberînerên sebzeyan rotenone bikar tînin dema ku 1,7% pyrethrum bikar tînin. [42]Van dermanên kêzikan her gav ji dermanên dermanên sentetîk ne ewletir an jîngehparêz in û dikarin zirarê bidin. [34] Pîvana sereke ji bo dermanên organîk ev e ku ew bi xwezayî têne derxistin, û hin madeyên xwezayî têne nîqaş kirin. Di nav dermanên kêzikan ên xwezayî de rotenon, sifir, nîkotîn sulfat, û pîrîtrum. [43] Rotenone û pyrethrum bi taybetî bi nîqaş in ji ber ku ew bi êrişkirina pergala rehikan, mîna piraniya kêzikên kevneşopî dixebitin. Rotenone ji bo masiyan zehf jehrîn e [44] û dikare nîşanên dişibîne nexweşiya Parkinson di memikan de bide der. [45] [46] Her çend pyrethrum (pîretrînên xwezayî) dema ku bi piperonyl butoxide tê bikar anîn (ku xerakirina pîretrînan radiwestîne) li hember kêzikan bêtir bibandor e, [47] standardên organîk bi gelemperî karanîna madeya paşîn nahêlin. [48] [49] [50]

Helbet navdêr fungicides destûr ji bo bikaranîna li kêlgehên organîk de bakteriyên باریک Bacillus û Bacillus pumilus; û kivark Trichoderma harzianum . Vana bi taybetî ji bo nexweşiyên ku bandorê li reh dikin dikin. Çaya kompostê tevliheviyek ji mîkrobên sûdwer digire, ku dibe ku êrîşî hin pêşbirkên nebatan bike, yan jî pêşbaziyê bike, [51] lê cûrbecûrbûna di nav formul û rêbazên amadekirinê de dibe ku bibe sedema encamên nakok an jî mezinbûna xeternak a mîkrobên jehrîn ên çayên kompostê. [52]

Hin dermanên kêzikan ên ku bi xwezayî hatine derxistin ji bo karanîna li çandiniyên organîk nahêlin. Di nav van de nîkotîn sulfat, arsenîk, û strîknîn heye. [53]

Kêmasiyên sentetîk ên ku li çandiniyên organîk têne destûr kirin ji bo birêvebirina kêzikan sabûnên kêzikan û rûnên baxçevaniyê ne; û têkelê Bordeaux, hîdroksîda sifir û sodyûm bikarbonat ji bo birêvebirina kivarkan. [53] Sulfata sifir û têkelê Bordeaux, ku ji bo karanîna organîkî li gelek dadgehan tê pejirandin, [48] [49] dikare ji hawîrdorparêziyê ji hin fungicîdên sentetîk ên di çandiniya organîk de têne pejirandin pirsgirêkdar be. [54] [55] Fikarên bi vî rengî ji bo hîdroksîda sifir derbas dibin. Serlêdana dubare ya sulfate sifir an hîdroksîda sifir wekî fungicide dibe ku di encamê de kombûna sifir bigihîje astên jehrî yên axê, [56] û şîretên ku ji berhevkirina zêde sifir li axê dûr bikevin di standardên organîk ên cihêreng û deverên din de xuya dibin. Pirsgirêkên hawîrdorê ji bo çend celeb biyotayê di rêjeya navînî ya karanîna van madeyan de ji bo hin berheman çêdibe. [57] Li Yekîtiya Ewrûpayê, ku li şûna fungicîdên bingeha sifir di çandiniya organîk de pêşîniyek polîtîkayê ye, [58] lêkolîn li alternatîvên hilberîna organîk digerin. [59]

HeywananBiguherîne

 
Ji bo heywanan, mîna van çêlekên saxlem, derzî di tenduristiya heywanan de pişkek girîng dilîzin ji ber ku di çandiniya organîk de dermankirina antîbîyotîk qedexe ye

Mezinkirina ajal û çûkan, ji bo goşt, şîranî û hêk, çalakiyek din a çandinî ya kevneşopî ye ku mezinbûnê temam dike. Van rêziknameyan pêdivî ye ku hemî xwarinên heywanan divê organîk bêne pejirandin.

Heywanên organîk dema ku nexweşî bin dibe ku bi derman bêne dermankirin, lê derman nayên bikar anîn ku pêşveçûnê pêşve bibin, divê xwarina wan organîk be û divê ew mêrg bibin. [60] [61]

Di heman demê de, hesp û dewar carinan taybetmendiyek bingehîn a çandiniyê bû ku ked dabû, ji bo hilkişandin û zeviyê, berdarbûn, bi nûvekêşana zibil, û sotemenî, di forma xwarinê de ji bo cotkar û heywanên din. Dema ku îro, operasyonên mezinbûnê yên piçûk timûtim dewar nagirin nav xwe, ajalên kedîkirî beşek xwazî ya hevkêşeya çandiniya organîk in, nemaze ji bo domdariya rastîn, kapasîteya çandiniyê ku wekî yekîneyek xwe-nûvejenê bixebite.

Guhertina genetîkîBiguherîne

Taybetmendiyek sereke ya çandiniya organîk veqetandina nebat û heywanên genetîkî ye. Di 1998 de, beşdarên Konferansa Zanistî ya 12an a IFOAM Danezana Mar del Plata, ku li wê derê bêtirî 600 delegeyên ji 60 welatan bêtir bi yekdengî deng dan da ku organîzmayên organîzmîkî yên genetîkî di hilberîna xwarinên organîk û çandiniyê de nehêlin.

Her çend dijberiya li dijî karanîna her teknolojiya transgenîk a di çandiniya organîk de xurt e jî, lêkolerên çandiniyê Luis Herrera-Estrella û Ariel Alvarez-Morales berdewam dikin ku entegrasyona teknolojiyên transgenic di çandiniya organîk de wekî navgînek çêtirîn a çandiniya domdar, nemaze li cîhana pêşkeftî.[62] Cotkarê organîk Raoul Adamchak û genetîkparêz Pamela Ronald dinivîsin ku gelek sepanên çandinî yên biyoteknolojiyê bi prensîbên organîkî re lihevhatî ne û çandiniya domdar bi girîng pêş xistine.[63]

Her çend GMOyan ji çandiniya organîk neyên hiştin, lê fikar heye ku polenên ji hilberên genetîkî hatine guhertin her ku diçe li depoyên tovên organîk û mîratê digihîje, dijwar dike, heke ne gengaz be jî, hiştina van genomên ji ketina xwarina organîk ne dijwar e. Cûda rêziknameyên di nav welatan de hebûna GMOyan li hin welatan bi sînor dike, wekî ku di gotara li ser rêziknameya serbestberdana organîzmayên guhertî yên genetîkî de hatî vegotin .

AmûrBiguherîne

Cotkarên organîk ji bo cotkariyê gelek amûrên çandiniyê yên kevneşopî bikar tînin. Ji ber armancên domdariya çandiniya organîk, cotkarên organîk hewl didin ku baweriya xwe bi sotemeniyên fosîl kêm bikin. Di cîhana pêşkeftî de li ser çandiniyên organîk ên piçûk amûr bi gelemperî ji bo amûrên destan û pompeyên avê yên bi mazotê têne teng kirin.

PîvanBiguherîne

Pîvan ji bo çandiniya organîk rêbazên hilberînê û di hin rewşan de derketina dawî tertîb dikin. Pîvan dikarin bi dilxwazî an zagonî bin. Hê di 1970an de komeleyên taybetî hilberînerên organîk pejirandin. Di 1980an de, hukûmetan dest bi hilberîna rêbernameyên hilberîna organîk kirin. Di salên 1990an de, meylek ber bi pîvanên qanûnî ve dest pê kir, nemaze bi EU-Eco-rêziknameya 1991an ji bo Yekîtiya Ewropî, [64] ku ji 12 welatan re pîvan danî, û bernameyek Brîtanyayê ya 1993an hate pêşxistin. Bernameya EU di 2001ê de bi bernameyek Japonî hate şopandin û di 2002an de DY Bernameya Organîk a Neteweyî (NOP) çêkir. [65] Ji 2007an ve zêdeyî 60 welat çandiniya organîk birêkûpêk dikin ( IFOAM 2007:11 ). Di 2005an de IFOAM Prensîpên Çandiniya Organîk, rêbernameyek navneteweyî ji bo pîvanên destûrdayînê çêkir. Bi gelemperî dezgeh ji bilî çandiniyên takekesî komên pejirandinê qebûl dikin.

KomposkirinBiguherîne

Bikaranîna gubreyê wekî zibil xeternak e ku xwarinê bi bakteriyên rûviya ajalan qirêj bike, tê de rehekên patojenîk ên E. colî yên ku bûne sedema jehrîkirina kujer ji xwarina xwarina organîk. [66] Ger zibilê heywanên xav were bikar anîn, pêdivî ye ku berî ku berhem were berhevkirin rasterast bi axê re têkevê 120 roj derbaz bibe. Ji bo hilberên ku rasterast bi axê re nakevin têkiliyê, divê 90 roj berî berhevkirinê derbas bibin. [67]

AborîBiguherîne

Aboriya çandiniya organîk, binbeşek aboriya çandiniyê, tevahî pêvajo û bandorên çandiniya organîk di warê civaka mirovî de digire nav xwe, lêçûnên civakî, lêçûnên derfetê, encamên nediyar, asîmetriya agahdariyê, û aboriya pîvanê . Tevî ku qada aboriyê fireh e, lê aboriya çandiniyê li ser zêdekirina berhem û karîgeriya di asta çandiniyê de disekine. Aborî digire an anthropocentrik nêzîkatiya ji bo nirxa ji dinyayê xwezayî: hilnaweşîne, ji bo nimûne, bi kêr bi tenê bi awayekî ku ew ji aliyê gel û zêdekirina qezencên bi qedr binêrin. Hinek pêkhateyên mîna Yekîtiya Ewropayê piştgirtin zandarîya organîk de, li beşekî mezin ji ber ku van welatan dixwazin account ji bo derveyî yên kêm bikaranîna avê, kêm têkelbûna avê, kêm erozyona axê, gazên karbonê kêm, zêde hilnaweşîne, û berjewendiyên assorted din ên ku di encama ji çandiniya organîk.

Çandiniya organîk a kevneşopî ked û zanînê ye. [68]

Belavkirina hilberînerê erdnigarîBiguherîne

 
Nexşeyek wekhevkirina tîrbûnê ya çandiniya organîk a li Awistralya li ser bingeha hektarên organîk ên pejirandî. Awistralya ji nîvê hektarên organîk ên pejirandî yên cîhanê ne. [69]

Ji bilî Awistralya, [1] welatên xwedan erdên cotyarî yên herî organîk Arjentîn (3,1 mîlyon hektar - 7,7 mîlyon donim), Çîn (2,3 mîlyon hektar - 5,7 mîlyon donim), û Dewletên Yekbûyî (1,6 mîlyon hektar - 4 mîlyon donim) in. Piraniya zeviyên organîk ên Arjentînê mêrg e, mîna ya Awistralya. Spanya, Almanya, Brezîlya (hinardekarê çandiniyê yê herî mezin ê cîhanê), û Ûrûguay, di miqdara erda organîk de Dewletên Yekbûyî dişopînin.

Li Yekîtiya Ewropayê 3,9% ê tevahî qada çandiniyê ya hatî bikar anîn ji bo hilberîna organîk di 2005-an de hate bikar anîn. Welatên ku rêjeya erda organîk a herî zêde ne Awistirya (11%) û Îtalya (8,4%), dû re Komara Çek û Yewnanîstan (her du 7,2%). Reqemên herî kêm ji bo Malta (0,2%), Polonya (0,6%) û Îrlenda (0,8%) hatin nişandan. [70] [71] Di 2009 de, rêjeya erda organîk li EU gihîşt 4,7%. Welatên ku para herî mezin a erdên çandiniyê li wan bûn Liechtenstein (26,9%), Awistirya (18,5%) û Swêd (12,6%). [72] 16% ji hemî cotkarên li Awistiryayê di 2010an de bi organîkî hilberîn. Di heman salê de rêjeya erdê organîk heya% 20 zêde bû. [73] Di 2005an de 168,000 ha erd li Polonya di bin rêveberiya organîk de bû. [74] Di 2012 de, 288,261 hektar di bin hilberîna organîk de bûn, û li dor 15,500 cotkarên organîk hebûn; firotana firotanê ya hilberên organîkî di 2011 de €80 mîlyon bû. Ji sala 2012 ve hinardekirina organîk beşek ji stratejiya geşepêdana aborî ya hikûmetê bû.

Piştî hilweşîna Yekîtiya Sovyetê di 1991an de, nebatên çandiniyê yên ku berê ji welatên bloka rojhilatê hatibûn kirîn, êdî li Kûbayê tune bûn, û gelek çandiniyên Kûbayê ji hewcehiyê veguherîn metodên organîk. [75] Wekî din, çandiniya organîk li Kubayê pratîkek sereke ye, lêbelê ew li piraniya welatên din jî pratîkek alternatîv dimîne. [76] [77] Stratejiya organîk a Kûbayê geşedana dexlên genetîkî yên hatî guhertin digire nav xwe; bi taybetî gûzê ku li hember mêjiyê palomilla berxwedêr e.

ZêdebûnîBiguherîne

 
Zeviyên çandiniyê yên organîk li gorî herêma cîhanê (2000-2008)

Di 2001an de, nirxa bazara gerdûnî ya hilberên organîkî yên pejirandî bi 20 mîlyar dolarî Amerîkî hate hesibandin. Di sala 2002-an de, ev bû $23 mîlyar û ji 2015-an bêtir ji $43 mîlyar. [78] Heya 2014an, firotana firotanê ya hilberên organîkî li seranserê cîhanê gihîşt $80 mîlyar. [79] Amerîkaya Bakur û Ewropa ji 90%-ê ji hemî firotanên hilberên organîk pêk tê. Di sala 2018-an de Awistralya ji 54%-ê erda organîk ya pejirandî ya cîhanê hesibandiye ku welêt ji 35,000,000 hektarên organîk ên piştrastkirî tomar kiriye. [69]

Axa çandinî ya organîk di 15 salan de hema hema çar qat zêde bû, ji 11 mîlyon hektar di 1999 de bû 43.7 mîlyon hektar di 2014 de. [79] Di navbera 2013 û 2014-an de, zeviya çandiniya organîk li seranserê cîhanê 500,000 hektar mezin bû, ji bilî Amerîkaya Latînî li her herêmê zêde bû. Di vê heyama demê de, zeviya çandinî ya organîkî ya Ewropa 260,000 hektar zêde kir û gihîşte 11,6 mîlyon tevahî (+ 2,3%), Asya 159,000 hektar zêde kir û derxist 3,6 mîlyon tevahî (+ 4,7%), Afrîka 54,000 hektar zêde kir 1,3 mîlyon tevahî (+ 4,5%), û Amerîkaya Bakur 35,000 hektar li 3.1 mîlyon tevahî (+ 1.1%) zêde kir. Ji sala 2014-an ve, welatê ku xwedan erda herî organîk bû Awistralya bû (17,2 mîlyon hektar), dû re Arjentîn (3,1 mîlyon hektar), û Dewletên Yekbûyî (2.2 mîlyon hektar). Erdê organîk ê Awistralya ji hejdeh salên borî de bi rêjeyek% 16.5 salê zêde bûye. [69]

Di 2013 de, hejmara hilberînerên organîk hema hema 270,000, an ji 13% zêde bû. [79] Heya sala 2014-an, li cîhanê 2,3 mîlyon hilberînerên organîkî hate ragihandin. Piraniya zêdebûna tevahî ya gerdûnî li Fîlîpîn, Perû, Çîn û Taylendayê pêk hat. Bi tevahî, piraniya hemî hilberînerên organîk li Hindistan (650,000 li 2013), Ûganda (190,552 li 2014), Meksîk (169,703 li 2013) û Filîpîn (165,974 in 2014) in.

Di 2016 de, çandiniya organîk berpirsiyar bû ku ji 1 mîlyon ton mûz, 800,000 mîlyon ton soya, û tenê di bin nîv mîlyon ton metre qehwe de hilberîne.[80]

BaikarhatinîBiguherîne

Lêkolînên berawirdkirina berheman encamek têkel heye.[81] Van ciyawaziyên di nav dîtinan de timûtim dikare bi guherînên di navbera sêwiranên vekolînê ve tê de cûdahiyên di dexlên ku hatine lêkolîn kirin û rêbaza ku encam hatine berhev kirin de were vegotin.

Meta-analîzek 2012-an dît ku hilberîn ji bo çandiniya organîk bi gelemperî ji çandiniya kevneşopî kêmtir e, lê ku mezinahiya cûdahiyê bi kontekstê ve girêdayî ye û di hin rewşan de dibe ku pir piçûk be. [82] Gava ku hilberên organîk dikarin ji hilberên kevneşopî kêmtir bin, meta-analîzek din a ku di 2015-an de hate weşandin, destnîşan kir ku hin pratîkên organîk ên li ser-çandiniyê dikarin vê valahiyê teng bikin. Birêvebirina gihayê ya biwext û sepandina zibil bi hev re digel tovên leglegan / zeviyên dorpêçandî hate nîşandan ku di zêdekirina berhemdariya organîk û soya de encamên erênî hene.

Meta-analîzek din a ku di kovara Sîstemên Çandiniyê de di 2011-an de hatî weşandin 362 datasets analîz kir û dît ku hilberînên organîk bi navînî 80% hilberên kevneşopî ne. Nivîskar destnîşan kir ku di vê valahiya hilberînê de cûrbecûr cûrbecûr cûrbecûr cûrbecûr cûrbecûr çandinî hene ku hilberînên mîna soya û birinc ji 80% navînî û yên wekî genim û kartol pûanê kêmtir didin. Li seranserê herêmên cîhanî, Asya û Ewropaya Navîn hatin dîtin ku hilberînên wan bi nisbeten mezintir e û Ewropaya Bakur jî ji ya navînî kêmtir e. [83]

Xwendinên demdirêjBiguherîne

Lêkolînek ku di 2005-an de hate weşandin berhevdana kevneşopî, çandiniya bingeha ajalî ya organîk, û hilberîna bingeha lebatî ya organîk li ser çandiniyek ceribandinê ya li Enstîtuya Rodale di nav 22 salan de berawird kir. Vekolîn diyar kir ku "berhema dexl û dexl û soya di ajalên organîk, baqên organîk û pergalên çandiniyê yên kevneşopî de wekhev bûn". Di heman demê de wê dît ku "enerjiya fosîlî bi girîngî kêmtir ji bo hilberîna genim di pergalên heywanên organîk û baqên organîk ên Enstîtuya Rodale de hate xerckirin ji pergala hilberîna kevneşopî. Di navbera dermanên cihêreng ên ji bo hilberîna soya de cûdahiya hindik di ketina enerjiyê de hebû. Di pergalên organîk de, gubre û dermanên sentetîk bi gelemperî nehatin bikar anîn". Ji sala 2013-an ve lêkolîna Rodale berdewam bû [84] û rapora salvegera sî-salî ji hêla Rodale ve di 2012 de hate weşandin. [85]

Vekolînek meydanî ya demdirêj a berawirdkirina çandiniya organîk / kevneşopî ku li Swîsreyê 21 salan li ser hate kirin, destnîşan kir ku "Hilberên hilberîna pergalên organîk di navînî 21 salên ceribandinê de 80% yên kevneşopî. Lêbelê, ketina gubreyê, 34 - 51% kêm bû, û ev hilberînek bi bandor nîşan dide. Pergalên çandiniya organîk ji 20 - 56% kêmtir enerjiyê bikar tînin da ku yekeyek berhem çêbikin û li ser rûberê erdê ev cûdahî 36 - 53% bû. Tevî ku ketina dermanên kêzikan pir kêmtir, qalîteya hilberên organîk ji analîzîkî ya kevneşopî bi zor hate dîtin û di ceribandinên tercîhkirina xwarinê û rêbazên afirandina wêneyan de jî çêtir derket".

QazancbûnBiguherîne

Di Dewletên Yekbûyî de, dema ku prîmên bihayê yên serdest têne hesibandin, çandiniya organîk ji cotkar re ji çandiniya kevneşopî 2,7 carî 3,8 qat bi qazanctir tê nîşandan. [86] Li gorî cîhanê, li gorî meta-analîzek lêkolînên ku li pênc parzemînan hatine kirin, çandiniya organîk di navbera 22 û 35 ji sedî bêtir bi kêr de ji rêbazên kevneşopî ji bo cotkaran bi kêr e. [87]

Qezenciya çandiniya organîk dikare bi gelek faktoran re were vegotin. Ya yekem, cotkarên organîk pişta xwe nadin gubre sentetîk û nebatên dermanên kêzikan, ku dibe ku biha be. Wekî din, xwarinên organîk naha ji xwarinên bi kevneşopî têne hilberandin bihayê wan heye, wate ku cotkarên organîk dikarin timûtim ji bo hilberîna xwe bêtir bistînin.

Bihayê bihayê ji bo xwarina organîk di zindîtiya aborî ya çandiniya organîk de faktorek girîng e. Di 2013 de li ser sebzeyên organîk 100% bihayê bihayê û ji bo fêkiyên organîk 57% bihayê bihayê hebû. Van ji sedî li ser bihayên fêkî û sebzeyan ên firotanê têne damezrandin, ku bi navgîniya Karûbarê Lêkolîna Aborî ya Wezareta Çandiniyê ya Dewletên Yekbûyî hene. [88] Prîmên bihayê ne tenê ji bo hilberên organîk û neorganîk hene, lê dibe ku li gorî cihê ku berhem tê firotin jî diguhere: bazarên cotkaran, firotgehên firotanê, an firotanê bi firotanê. Ji bo gelek hilberîneran, firotanên rasterast li bazarên cotkaran herî bi kêr in ji ber ku cotkar tevahiya nîşankirinê werdigire, lêbelê ev jî nêzîkatiya herî demdirêj û kedkar e. [89]

Di van salên dawî de nîşanên ku prîmên bihayê organîk teng dibin hene, ku ev teşwîqa aborî ya cotkaran kêm dike ku wan veguherînin an wan biparêzin rêbazên hilberîna organîk. [90] Daneyên ji 22 sal ceribandinên li Enstîtuya Rodale diyar kir ku, li ser bingeha hilberîn û lêçûnên hilberînê yên ku bi çandiniya organîk a li Dewletên Yekbûyî re têkildar in, bihayê bihayê tenê 10% hewce ye ku bi cotyariya kevneşopî re wekhevî pêk were. Lêkolînek cûda dît ku li ser pîvanek cîhanî, prîmên bihayê tenê ji sedî 5-7% hewce bûn ku bi rêbazên kevneşopî jî bişkînin. [87] Bêyî bihayê bihayê, qezenckirina cotkaran têkel e. [42]

Ji bo sûkan xwarina organîk jî bi feyde ye, û bi gelemperî ji xwarina ne-organîk bi bihayên girîng girîng tê firotin. [91]

Karîgeriya enerjiyêBiguherîne

Di nirxandinên herî dawî de yên karîgeriya enerjiyê ya çandiniya organîk li dijî çandiniya kevneşopî, di derbarê kîjan formê de karbon çêtir e, encam hatine tevlihev kirin. Pergalên çandiniya organîk pir caran nehatiye dîtin ku ji hêla enerjiyê ve bêtir kêrhatî ne, lêbelê, ev her dem ne wusa ye. Ji her tiştî pirtir, encam bi tîpa berhem û mezinahiya çandiniyê ve girêdayî ne.[92]

Di berhevdana berfireh a karîgeriya enerjiyê ya di hilberîna genim, hilberîna hilberînê û xwedîkirina ajalan de hate destnîşankirin ku çandiniya organîk ji yekeya enerjiyê re li piraniya piraniya hilberîn û pergalên heywanan xwedî berhemek bilindtir e.[93] Mînakî, du lêkolîn - her du bi organîkî- û sêva çandinî ya kevneşopî berawird dikin - encamên dijber radigihînin, yek dibêje çandiniya organîk ji hêla enerjiyê ve bandorker e, ya din jî dibêje bi konvansiyonel bi bandortir e.[92][94]

Bi gelemperî hate dîtin ku ketina keda yekeya hilberînê ji bo pergalên organîk li gorî hilberîna adetî zêdetir bû.[92]

FirotinBiguherîne

Pir firotan li neteweyên pêşkeftî ne. Di 2008 de, 69% Amerîkî digotin ku carinan hilberên organîk bikirin, ji 73% li 2005. Ji bo vê guherînê yek teorî ev bû ku xerîdar hilberîna "herêmî" li şûna hilberîna "organîk" didin. [95]


Ked û karBiguherîne

Hilberîna organîk ji hilberîna adetî bêtir kedkar e. [96] Li aliyek, ev lêçûna karker a zêdebûyî yek faktor e ku xwarina organîk bihatir dike. Ji aliyê din ve, dibe ku hewcedariya zêde ya kedê wekî "pişka kar" a çandiniya organîk were dîtin, ji pergalê yekîneyê ji pergalên kevneşopî pirtir kar peyda dike. [97] Rapora Aboriya Kesk a UNEP-a 2011-an pêşniyar dike ku "[zêdebûna veberhênanê li çandiniya kesk tê pêşbînîkirin ku bibe sedema mezinbûna karanînê ya ji sedî 60 beramberî astên heyî" û ku "veberhênanên çandiniya kesk dikare 47 mîlyon karên din bide berhev bi BAU2 re di 40 salên bê de." [98] Bernameya Hawirdorê ya Neteweyên Yekbûyî (UNEP) jî dibêje ku "[b] çandiniya çandinî û belavkirina xwarinê, her roj zêdetir kesek kalorî, bêtir kar û derfetên karsaziyê bi taybetî li herêmên gundewarî, û derfetên gihîştina sûkê, nemaze ji bo welatên pêşkeftî, dê hebe."

Ewlekariya xwarinê ya cîhanêBiguherîne

Di 2007-an, de Rêxistina Çandinî û Çandiniyê ya Neteweyên Yekbûyî (FAO) got ku çandiniya organîk bi gelemperî dibe sedema bihayên bihatir û ji ber vê yekê ji bo cotkaran dahatek çêtir, ji ber vê yekê divê were pêşve xistin. Lêbelê, FAO tekez kir ku ji hêla çandiniya organîk ve mirov nikare mirovê heyî, hêj kêmtir kêmtir nifûsa pêşerojê bide xwarin. Hem daneyê hem jî modelan wê demê nîşan da ku çandiniya organîk ji têra xwe dûr e. Ji ber vê yekê, gubreyên kîmyewî hewce bûn ku ji birçîbûnê dûr bikevin. [99] Analyzek din ji hêla gelek rêveberên karsaziya çandiniyê, zanyarên çandinî û hawîrdorparêziyê, û pisporên çandiniyê yên navneteweyî ve raman eşkere kir ku çandiniya organîk dê ne tenê veberhênana xwarinê ya cîhanê zêde bike, lê dibe ku bibe riya yekane ya ji holê rakirina birçîbûnê. [100]

FAO tekez kir ku zibil û têketinên kîmyewî yên din dikarin hilberînê pir zêde bikin, nemaze li Afrîka ku zibil niha 90% ji ya Asyayê kêmtir têne bikar anîn. [99] Mînakî, li Malawî berhem bi karanîna tov û gubreyan zêde bûye. FAO her weha banga karanîna biyoteknolojiyê dike, ji ber ku ew dikare alîkariya cotkarên xwedîkar-malên piçûk bike dahat û ewlehiya xweya xwarinê baştir bikin. [101]

Di heman demê de NEPAD, rêxistina geşepêdana hukûmetên Afrîkî, ragihand ku xwarina Afrîqiyan û pêşîgirtina li tîrêjê pêdivî bi gubre û tovên zêdekirî heye.[102]

Li gorî lêkolînek 2012an di ScienceDigest de, pratîkên rêveberiya çêtirîn ên organîkî tenê ji 13%-ê ji kevneşopî kêmtir hilberînek navîn nîşan dide. [103] Li neteweyên xizan ên cîhanê ku piraniya birçîyên cîhanê lê dimînin, û ku derametên bihayê çandiniya kevneşopî ji hêla piraniya cotkaran ve ne maqûl in, pejirandina rêveberiya organîkî bi rastî 93% bi navînî zêde dike, û dibe ku bibe beşek girîng a zêdekirina ewlehiya xwarinê. [100] [104]

Li welatên pêşkeftî avabûna kapasîteyêBiguherîne

Çandiniya organîk dikare bi domdarîya ekolojîk re bibe alîkar, nemaze li welatên xizan.[105] Bikaranîna prensîbên organîk karîna çavkaniyên herêmî (mînakî, cûreyên tovên herêmî, zibil, hwd.) Dike û ji ber vê yekê jî lêçûna wan. Sûkên herêmî û navneteweyî yên ji bo hilberên organîk hêviyên mezinbûnê yên mezin nîşan didin û ji hilberîner û hinardekarên afirîner re derfetên hêja pêşkêş dikin ku dahat û mercên jiyanê baştir bikin.[106]

Çandiniya organîk zanebûn e. Li seranserê cîhanê, hewldanên avakirina kapasîteyê têne meşandin, di nav de materyalê perwerdehiya herêmî jî heye, da ku bandorek kêm hebe.

Di 2008-an de Bernameya Hawirdorê ya Neteweyên Yekbûyî (UNEP) û Konferansa Bazirganî û Geşepêdanê ya Neteweyên Yekbûyî (UNCTAD) diyar kirin ku "çandiniya organîk dikare ji pirraniya pergalên hilberîna kevneşopî ji bo ewlehiya xwarinê li Afrîkayê guncantir be, û dibe ku ew di dirêj-demê de domdar" û ku" berhem du qat zêde bûn li cihê ku pratîkên organîk, an nêz-organîk hatibûn bikar anîn "û ku bereketbûna axê û berxwedana zuhabûnê baştir bû. [107]

Armancên Pêşketina MîlenyûmêBiguherîne

Nirxa çandiniya organîk di gihîştina Armancên Pêşkeftina Mîlenyûmê (APM) de, nemaze di hewldanên kêmkirina xizaniyê de li ber guherîna avhewa, ji hêla beşdariya wê ve ji hêla dravî û ne-dahatî ya APMve tê xuyang kirin. Tê payîn ku ev sûd di serdema piştî APMde jî bidome. Rêzek lêkolînên bûyerê yên li welatên bijare yên Asyayî ji hêla Enstîtuya Banka Pêşkeftina Asyayî (EBPA) ve hatî kirin û wekî berhevokek pirtûk a ku ji hêla EBPA ve li Manila hate berhev kirin ev tevkariyên ji bo her du aliyên hatin û ne-hatina APM-ê belge dike. Di nav van de sivikkirina xizaniyê bi riya hatiniyên zêde, tenduristiya cotkaran çêtir dibe ku ji ber kembûna kîmyewî kêmtir e, entegrasyona prensîbên domdar di polîtîkayên geşepêdana gundan de, baştirkirina gihîştina ava ewledar û paqijiyê, û berfirehkirina hevkariya cîhanî ji bo pêşkeftinê wekî cotkarên piçûk têne yek kirin di zincîrên nirxê de. [108]

Lêkolînek pêwendîdar EBPA di heman demê de lêçûnên bernameyên çandiniya organîkê jî radixe û di çarçoveya lêçûnên gihîştina APM-an de saz dike. Encam di nav lêkolînên dozê de cûdahiyek berbiçav nîşan didin, destnîşan dikin ku ji bo lêçûnên pejirandina çandiniya organîkavahiyek zelal tune. Mesref bi bandoriya bernameyên pejirandina çandiniya organîk ve girêdayî ye. Bernameyên lêçûna herî nizm ji deh qatan ji ya lêçûna herî giran bihatir bûn. Lêbelê, bêtir analîzkirina destkeftiyên ku ji çandiniya organîkê têne pejirandin diyar dike ku lêçûnên serê her kesek ji xizaniyê hatine derxistin ji texmînên Bankeya Cîhanê pir kêmtir bû, [109] li gorî mezinbûna hatiniyê bi gelemperî an li gorî lêçûnên berfireh ên hevdîtina hin ji APM-yên hêjmartirîn (mînakî, perwerde, tenduristî, û hawîrdor). [110]

Mesrefên derveyîBiguherîne

Çandinî bi riya erdên giştî û karanîna çavkaniyên din ên giştî, windabûna cihêrengiya biyolojiyê, şûştin, dermanên kêzikan, herikîna xurekan, karanîna ava tezmînatê, dravdanên arîkariyê û pirsgirêkên cûda yên cûda, derûdorên neyînî (lêçûnên bê berdêl) li ser civakê ferz dike. Derveyên erênî xwebawerî, karsazî, rêzgirtina ji xwezayê re, û kalîteya hewa digire nav xwe. Rêbazên organîk ji van lêçûnan hin kêm dikin. [111] Di 2000 de lêçûnên bê berdêl ên ji bo 1996-an gihîşt 2,343 mîlyon lîreyên Brîtanî an £208/hektar. [112] Lêkolînek li ser pratîkên li DY di 2005 de hate weşandin destnîşan kir ku zeviya zeviyê aboriyê nêzîkê 5 heya 16 mîlyar dolar ($30-96/hektar) digire, lê hilberîna sewalan 714 mîlyon dolar dike. [113] Her du lêkolînan pêşniyar kir ku derên derveyî kêm bikin. Di nirxandina 2000-an de jehrînên kêzikan hatine rapor kirin lê bandorên tenduristiya kronîk ên kêzikên kîmyewî yên spekulatîf nagire nav xwe, û pêdaçûna 2004-an xwe dispêre texmîna 1992-an a bandora tevahî ya kêzikan.

Pêşniyar kirin ku çandiniya organîk dikare asta hin derên neyînî yên ji çandiniya kevneşop kêm bike. Feydeyên taybet an giştî ne bi dabeşkirina mafên malikê ve girêdayî ye. [114]

Gelek lêpirsîn û lêkolînan hewl dane ku pergalên çandinî yên kevneşopî û organîkî bikolin û berawird bikin û dîtin ku teknîkên organîk, her çend bê zirar ne jî, ji yên kevneşopî kêmtir zirarê digirin ji ber ku ew asta cûrbecûriya biyolojî ji pergalên kevneşopî kêmtir dikin û enerjiyê kêmtir bikar tînin û Dema ku li ser yekeya yekîneyê tête hesibandin zibil kêm hilberînin.[115][116]

MijarBiguherîne

A sala 2003 heta sala 2005 lêkolîna ji aliyê Zanîngeha Cranfield ji bo Wezareta ji bo Jîngeh, xwarin û Barên Gundan li Brîtanyayê hat dîtin ku zehmet e to compare the Global germ potansiyela, acidification û qirêjiyê de gazên di heman demê de "hilberîna organîk caran li zêde barê encamên, ji faktorên wekî N leçikandin û belavkirina N2O ", her çend karanîna enerjiya bingehîn ji bo piraniya hilberên organîkî jî kêmtir bû. N2O ji bilî domate, her dem mezintirîn hevkarê potansiyela germbûna gloverî ye. Lêbelê, "tomatîkên organîk her gav bêtir bargiraniyan dikişînin (ji bilî karanîna dermanên kêzikan)". Hin derdan "li herêmek" kêmtir bûn, lê çandiniya organîk her gav ji çandiniya ne-organîk 65 û 200% qada zeviyê zêdetir hewce dike. Hejmar ji bo genimê nan (200+) herî zêde bûn % zêde) û kartol (160% zêde).

Ji sala 2020-an pê de dixuye ku çandiniya organîk dikare di sivikkirina guherîna avhewa de bibe alîkar lê tenê heke bi hin awayan were bikar anîn.[117]

Bandor û belavokên hawîrdorêBiguherîne

Lekolînwanên Zanîngeha Oxfordê 71 lêkolînên peer-nirxandî analîz kirin û dîtin ku hilberên organîk carinan ji bo hawîrdorê xirabtir in. [118] Milkîrê organîk, zad, û berazê ji hilberên kevneşopî li ser hilberek hilberîna gaza serayê mezintir çêkir lê beef û zeytûnên organîk di piraniya lêkolînan de xwedan weşanên kêmtir bûn. Bi gelemperî hilberên organîk enerjiyê kêmtir, lê bêtir zevî hewce dike. Ji bo yekeya hilberê, hilberîna organîk ji hilberên bi kevneşopî mezinbûyî lehiya nîtrojenê, belavokên oksîda nîtro, belavkirina amoniak, eutrofîkasyon û potansiyela asîdbûnê çê dike. [119] Cûdahiyên din ne girîng bûn. Lekolînwanan destnîşan kir ku divê nîqaşa gelemperî cûrbecûr karanîna cotyariya kevneşopî an organîk li ber çav bigire, û ne tenê çandiniya kevneşopî ya li dijî çandiniya organîk nîqaş bike. Her weha wan xwest ku ji mercên taybetî re çareseriyên taybetî bibînin.  

Alîgirên çandiniya organîk îdîa kirin ku çandiniya organîk girîngiyê dide çerxên xurekan ên girtî, cihêrengiya biyolojî, û rêveberiya bandor a axê ku kapasîteya sivikkirin û hetta vegerandina bandorên guherîna avhewa dide [120] û çandiniya organîk dikare weşanên sotemeniya fosîl kêm bike . [121] "Karîgeriya seqetkirina karbonê ya pergalên organîk di avhewa hewayê de hema hema du qat e (salê 575-700 kg karbon/hektar) ya dermankirina kevneşopî ya axan, bi taybetî ji ber karanîna kincên gîhayê ji bo xwarin û yên zeviyên nixumandî di dewriyên organîk de." [122]

Rexnegirên rêbazên çandiniya organîk bawer dikin ku erdê zêde ya ku ji bo çandiniya xwarina organîk hewce dike dibe ku daristanên baranê hilweşîne û gelek ekosîsteman ji holê rabike.[123][124]

Avêtina xurekanBiguherîne

Li gorî meta-analîzek 2012 ya 71 lêkolînan, lehiya nîtrojen, belavkirina oksîda nîtro, belavkirina amoniak, potansiyela eutrofîkasyonê û potansiyela asîdbûnê ji bo hilberên organîk zêdetir bûn, [119] her çend di yek lêkolînê de "lehiya nîtratê di konvansiyonel de 4,4-5,6 carî bû nexşeyên ji nexşeyên organîk". [125] Xwarinên zêde yên li gol, çem û ava binê erdê dikarin bibin sedema gulên algal, eutrofasyon, û dûv re herêmên mirî. Wekî din, nîtrat bi serê xwe ji organîzmayên avî re zirar in. [126]

Bikaranîna axêBiguherîne

Meta-analîzên Oxford-ê yên 71 lêkolînan diyar kir ku çandiniya organîk ji bo berhevdanek wekhev, 84% bêtir zevî hewce dike, bi taybetî ji ber kêmbûna xurekan lê carinan jî ji ber gihayan, nexweşî an kêzikan, heywanên berhemdar ên kêm û erdê ku ji bo hilberên avahiya dewlemendiyê hewce ne. [119] Gava ku çandiniya organîk ne pêdivî ye ku di hemî rewşan de axê ji bo jîngehên kovî û daristanan xilas bike, [118] pêşketinên herî nûjen di organîk de van pirsgirêkan bi serfirazî digirin dest. [127] [128] [129]

Profesor Wolfgang Branscheid dibêje ku hilberîna heywanên organîk ji bo hawîrdorê ne baş e, ji ber ku mirîşka organîk çarek ji mirîşka "konvansiyonel" û berazê organîk çaryek bêtir hewce dike. Li gorî hesabê Enstîtuya Hudson, goştê organîkî sê qat zevî hewce dike. Ji aliyek din ve, hin rêbazên organîk ên xwedîkirina ajalan ji bo vegerandina erdên çolbûyî, marjînal, û/an bi rengek din tune, li hilberîna çandinî û jiyana kovî hate nişandan. [130] [131] An jî bi hilberîna çandiniya zad û dravî ji heman zeviyan bi hevdemî, karanîna axê ya nêt kêm bikin. [132]

Li Ingilîstanê çandiniya organîk 55% hilberînên normal dide. Li herêmên din ên cîhanê, rêbazên organîk dest bi hilberîna tomarên tomar kirine. [133] [134]

Kêzan dermanBiguherîne

 
A li derve nîşana organîk sêv cinînê re li Pateros, Washington karkeran bi bîr dixînim ku pejiqandin sikratê li ser van daran ne

Di çandiniya organîk de dermanên dermanên sentetîk bi gelemperî qedexe ne. Kîmyewî tê gotin ku heke di cîhana xwezayî de jixwe tune be sentetîk e. Lê etîketa organîk wêdetir diçe û bi gelemperî heke ew ji hêla senteza kîmyewî ve têne hilberandin pêkhatên ku di xwezayê de hene qedexe dike. Ji ber vê yekê qedexe jî di derbarê rêbaza hilberandinê de ye û ne tenê xwezaya pêkve ye.

Navnîşek bêkêmasî ya dermanên organîk ên pejirandî digel dozên wan ên navînî yên kujer :

  • Asîdê borîk wekî kêzikan tê bikar anîn (LD 50: 2660 mg/kg).
  • Bromomethane gazek e ku hîn jî di bexçeyên çandiniya organîk a tirî de tê bikar anîn [135]
  • Sulfatê sifir (II) wekî fungicide tê bikar anîn û di çandiniya kevneşopî de (LD <sub id="mwA7s">50</sub> 300 mg/kg) jî tê bikar anîn. Vebijarka çandiniya konvansiyonel heye ku Mancozeb kêmtir jehirkirî bikar bîne (LD 50 4500 heya 11200 mg/kg)
  • Sulfera lîmeyê (ango polysulfîda kalsiyûmê) û kewkurtê wekî destûrên madeyên sentetîk têne hesibandin [136] (LD 50: 820 mg/kg)
  • Maûna hindî li Hindistanê wekî vemirandina kêzikan tê bikar anîn; [137] [138] ji ber ku tê de azadirachtin karanîna wê li Brîtanya û Ewropa tê qedexekirin. [139]
  • Pyrethrin ji kîmyewî ye ku ji kulîlkên cinsê Pyrethrum (LD 50 370 mg/kg) hatî derxistin. Jehratiya wêya xurt ji bo kontrolkirina kêzikan tê bikar anîn.
  • Rotenone kêzikek bi hêz e ku ji bo kontrolkirina kêzikan dihat bikar anîn (LD 50: 132 mg/kg). Tevî jehra jorîn a Rotenone ya ji bo jiyana avî û hin girêdanên bi nexweşiya Parkinson re dîsa jî çandinî di çandiniya organîk de tê destûr dan ji ber ku ew pêkvekek xwezayî ye. [140]

Kalîte û ewlehiya xwarinêBiguherîne

Gava ku dibe ku di cûrbecûr de mîqyasên tîrêj û antî-xurekan hin cûdahî hebin gava ku xwarina organîkî û xwarina bi konvansiyon tê hilberandin berawird kirin, cewherê cûrbecûr ê hilberîn û hilberandina xwarinê gelemperîkirina encaman dijwar dike, û delîlên têrê nakin ku îdia bikin ku xwarina organîk ji xwarina kevneşopî ewletir an tenduristtir e.[141][142][143][144][145] Cladiayên ku çêja xwarina organîk çêtir e, bi delîlan nayê piştgirî kirin. [146]

Parastina axêBiguherîne

Alîgir îdîa dikin ku axa ku bi organîzîkî tê birêve birin xwediyê kalîteyek bilindtir û ragirtina avê bilindtir e. Dibe ku ev bibe alîkar ku di salên ziwabûnê de ji bo çandiniyên organîk hilberîn zêde bibe. Çandiniya organîk dikare ji çandiniya bêhêvî ya kevneşopî çêtir materyalên organîk ên axê ava bike, ku ev pêşniyara berhemdariya demdirêj a ji çandiniya organîk dike. Vekolînek 18-salî ya rêbazên organîkî li ser erda xurek-helandî destnîşan kir ku rêbazên kevneşopî ji bo dewlemendiya axê û hilberîna ji bo axên xurek-dewlemend di avhewa serma-hewayê de çêtir in, digotin ku pirr sûdê ji çandiniya organîk ji materyalên ji derve hatine wekî xweparastinê neyê hesibandin.

Di Dirt: The Erosion of Civilizations, zanistvan David Montgomery behsa krîza ku ji axa erozyona. Çandinî pişta xwe dispêre yek metroyê axê, û ew deh qat zûtir tê xilas kirin ji şûna wê. [147] No-heta çandiniyê de, ku hinek îdîa girêdayî li ser kêzikan, yek rê ji bo kêmkirina e erozyona . Lêbelê, lêkolînek 2007-an ji hêla Xizmetên Lêkolînê ya Çandinî ya USDA ve diyar kir ku serîlêdanên zibil ên di çandiniya organîk de tewra çêkirina axê ji tunebûnê çêtir e. [148] [149]

Pirrengiya biyolojîBiguherîne

Parastina çavkaniyên xwezayî û cihêrengiya jiyanî prensîbek bingehîn a hilberîna organîk e. Sê pratîkên rêveberiya fireh (qedexekirin/karanîna karanîna kêzikên kîmyewî û zibilên neorganîk; birêvebiriya dilovanî ya jîngehên ne-çandinî; û parastina çandiniya tevlihev) ku bi piranî ji çandiniya organîk re ya hundurîn in (lê ne taybetî), ji bo jiyana çol a erdên çandiniyê bi feyde ne. [150] Bikaranîna pratîkên ku kêzikên bikêrhatî dikişînin an destnîşan dikin, jîngeha çûk û memikan peyda dikin, û mercên ku cihêrengiya biyolojîk a ax zêde dikin peyda dikin da ku karûbarên ekolojîk ên jiyanî bidin sîstemên hilberîna organîk. Awantajên ji bo karûbarên organîkî yên pejirandî ku van celeb pratîkên hilberînê pêk tînin, lêçûnên rêveberiya pestan kêm kirin, çavkaniyên pêbawertir ên ava paqij û çêtir polandin. [151]

Hema hema hemî cûreyên ne-cot, bi xwezayî celebên ku di lêkolînên pratîka bejahiyê ya berawirdî de hatine dîtin, hem ji hêla pirbûn û pirrengiyê ve tercîhek ji bo çandiniya organîk nîşan dide. [152] [153] Bi navînî 30% cureyên din çandiniyên organîk dikin. [154] Bi taybetî teyr, perperok, mîkrobên axê, bizmar, kurmikên axê, [155] [156] spîndar, gihayî û memik bandor dibin. Nebûna herbicide û dermanên kêzikan cûrbecûrbûna biyolojî û tîrbûna nifûsê baştir dikin. Gelek cûreyên gihayan kêzikên bikêrhatî dikişînin ku xisletên axê çêdikin û xwarina zirarê didin. [157] Organîzmayên bi axê ve girêdayî pir caran ji ber zêdebûna nifûsa bakteriyan ji ber gubreya xwezayî wekî zibil feyde dibînin, dema ku kêmbûna herbicide û dermanên kêzikan tê jiyîn. Zêdebûna cihêrengiya biyolojiyê, nemaze ji mîkrobên axê yên sûdwer û mycorrhizae wekî ravekirinek ji bo hilberên bilind ên ku ji hêla hin pîlanên organîkî ve hatine ezmûn kirin, bi taybetî di ronahiya cûdahiyên ku di berhevdana 21-salî ya zeviyên organîk û kontrolê de têne dîtin, hatine pêşniyar kirin. [158]

Pirrengiya biyolojî ya ji çandiniya organîk sermiyanê dide mirovan. Cureyên ku di çandiniyên organîk de têne dîtin bi kêmkirina têketina mirov ve domdariyê zêde dikin (mînakî, gubre, dermanên kêzikan). [159]

Rêzeyek fireh a organîzmayan ji çandiniya organîk sûd werdigire, lê ne diyar e gelo rêbazên organîk ji bernameyên çandinî-hawîrdorê yên entegre yên kevneşopî sûdên mezin digirin an na. [152] Çandiniya organîk timûtim wekî pratîkek bêtir-cûrbecûr-heval tête pêşandan, lê gelemperî bandorên kêrhatî yên çandiniya organîk tête nîqaş kirin ku bandor pir caran celeb û-girêdayî kontekst xuya dikin, û lêkolîna heyî diyar kir ku pêdivî ye ku bandorên bandorkirî yên rêveberiya herêmî-û dîmena pîvana li ser cihêrengiya biyolojî ya erdên çandiniyê. [160] Dema ku bandorên li ser cihêrengiya biyolojî ya çandiniya organîk û kevneşopî hevber dikin çar mijarên sereke hene: (1) Ne diyar e ku gelo nêzîkatiyek tevahî-çandinî ya holîstîk (ango organîk) ji rehmetên ku bi baldarî hatine hedefgirtin li deverên nisbeten biçûk ên çandinî têne dan, feydeyên mezintir dide biyolojiya biyolojîk. û/an jîngehên ne-çandinî yên di nav çandiniya kevneşopî de (ango nexşeyên çandiniya jîngehê); (2) Gelek lêkolînên berawirdî bi pirsgirêkên metodolojîkî re rû bi rû dimînin, qabîliyeta wan a derxistina encamên hejmar bi sînor dike; (3) Zanîna me ya li ser bandorên çandiniya organîk di çandiniya şivanî û çiyayî de kêm e; (4) Ji bo çareserkirina van pirsgirêkan û dagirtina valahiyên di zanîna me ya bandorên çandiniya organîk de, pêdivî ye ku pêdivî bi lêkolînên dirêjahî, di asta pergalê de hebe, berî ku bi tevahî nirxandina rola wê ya potansiyel di parastina cûrbecûriya biyolojî de di çandinîgehan de dikare were çêkirin. [161]

Dijberiya pîvanên kedêBiguherîne

Çandiniya organîk bi gelemperî ji çandiniya konvansiyonel ji bo karkirên çandiniyê ji hêla civakî ve adil û aborî de domdar tête hesibandin. Lêbelê, li ser ka çandiniya organîk ji çandiniya kevneşopî çêtir mercên xebatê peyda dike an na, lêkolîn an lihevkirinek zanista civakî hindik e. [162] Ji ber ku gelek xerîdar çandiniya organîk û domdar bi rêxistinên piçûk-xwedan malbat re dikin yek, ew bi berfirehî tête şîrove kirin ku kirîna organîk ji kirrûbirên çandiniyê re ji kirîna bi hilberînerên adetî re şert û mercên çêtir piştgirî dike. [163] Çandiniya organîk bi gelemperî ji ber girêdana xwe bi pratîkên destan ên ji bo zibilkirin û rakirina kêzikan re kedkar e û piranî xwe dispêre karkerên çandiniyê yên ne-malbatî ji endamên malbatê. Her çend nexweşîyên ji têketinên sentetîk xeterek kêmtir çêdikin jî, karkerên kirêdar hîn jî dibin qurbanê nexweşiyên lemlateyên zirav ên bi karê çandiniyê re têkildar in. Hewldanên sertîfîkaya serbixwe wekî Projeya Dadê ya Çandiniyê, Koma Xebatê ya Bazirganiya Navxweyî ya Navxweyî, û Hevpeymana Xwarinê hewl dane ku berjewendiyên karker-çandiniyê bicîh bînin lê ji ber ku van înîsiyatîfan bi dilxwazî beşdariya çandiniyên organîk hewce dike, standardên wan bi firehî nayê sepandin. [164] Tevî ku sûd ji karkirên çandiniyê re ji pêkanîna pîvanên karker re, di nav civaka organîk de ji bo van hewcedariyên civakî piştgiriyek hindik heye. Gelek aktorên pîşesaziya organîk bawer dikin ku pêkanîna pîvanên karker ji ber tengasiyên sûkê dê ne hewce be, nayê qebûl kirin, an jî neguhêzbar be.

Piştgiriya herêmî ji bo çandiniya organîkBiguherîne

ÇînBiguherîne

Hikûmeta Çînê, nemaze hikûmeta herêmî, ji salên 1990-an vir ve ji bo pêşxistina çandiniya organîk piştgiriyên cûrbecûr peyda dike. Çandiniya organîk ji hêla rêveberiyên herêmî ve ji bo potansiyela wê ya di pêşxistina geşepêdana domdar a gundewarî de hate pejirandin.[165] Ji bo rêveberiyên heremî gelemperî ye ku bi danûstandinên li ser kirêkirina axê bi cotkarên herêmê re gihiştina erd a karsazên çandiniyê hêsan bikin. Hikûmet her weha baxçeyên organîk ên xwepêşandanan saz dike, ji bo pargîdaniyên xwarinên organîk perwerdehiyê dide da ku bawernameyan derbas bikin, heqdestên sertîfîkaya organîk, qendîlên vemirandina kêzikan, gubreya organîk û hwd. Di heman demê de hikûmet di nav organîzekirina pêşangehên xwarina organîk û piştgiriya marqeyê de di bazirganiya hilberên organîk de jî roleke çalak dilîze.[166]

HindistanBiguherîne

Li Hindistanê, di 2016-an de, eyaleta bakurê Sikkim gihîşt armanca xwe ya veguheztina bi 100% çandiniya organîk.[167][168][169][170] Dewletên din ên Hindistanê, di nav wan de Kerala,[171][172] Mizoram, Goa, Rajasthan, û Meghalaya, jî mebestên xwe ragihandine ku derbasî çandiniya bi tevahî organîkî bibin.

Dewleta Hindistana Başûr Andhra Pradesh jî çandiniya organîk pêşve dibe, nemaze Cotyariya Xwezayî budceya sifir ku rengek çandiniya nûvejen e. [173]

Ji 2018-an ve, Hindistan di cîhanê de xwedan hejmara herî mezin a cotkarên organîk e û li seranserê cîhanê ji 30% cotkarên organîk pêk tîne. [174] Li Hindistanê 835,000 hilberînerên organîk ên pejirandî hene. [175]

Komara DomînîkîBiguherîne

Komara Domînîkî mîqyasek mezin a berhema xweya mûzê bi serfirazî veguherandiye organîk.[170] Komara Domînîkî 55% ji mûzên organîk ên pejirandî yên cîhanê digire.

TaylandBiguherîne

Li Taylandê, Enstîtuya Civakên Çandiniyê yên Domdar di 1991-an de hate damezirandin da ku çandiniya organîk (di nav pratîkên çandiniyê yên mayînde de) pêşde bibe. Armanca neteweyî bi rêya Plana Neteweyî ya Çandiniya Organîk e ku, di sala 2021 de, 1.3 mîlyon rai zeviyên organîk ên çandinî bi dest bixe. Armancek din jî ev e ku 40% hilberên ji van erdên çandiniyê li hundurê welat werin vexwarin. [176]

Pir pêşkeftin çêbûye: [177] [178] [176]

  • Gelek çandiniyên organîk şîn bûne, ji mangosteen bigire heya fasûlîya stinkar hilberîn mezin dibin
  • Hin ji cotkaran navendên perwerdehiyê jî ava kirine da ku teknîk û zanîna çandiniya organîk pêşve bixin û parve bikin
  • Li Parêzgeha Chiang Mai, 18 bazarên organîk hene (bi ISAC ve girêdayî)

ÇavkanîBiguherîne

  1. a b Paull, John & Hennig, Benjamin (2016) Atlas of Organics: Four Maps of the World of Organic Agriculture Journal of Organics. 3(1): 25-32.
  2. Paull, John (2019) Organic Agriculture in Australia: Attaining the Global Majority (51%), Journal of Environment Protection and Sustainable Development, 5(2):70-74.
  3. "USDA Blog » Organic 101: Allowed and Prohibited Substances". blogs.usda.gov. Roja wergirtinê: 6 nîsan 2016.
  4. Paull, John (2011) "Nanomaterials in food and agriculture: The big issue of small matter for organic food and farming", Proceedings of the Third Scientific Conference of ISOFAR (International Society of Organic Agriculture Research), 28 September – 1 October, Namyangju, Korea., 2:96-99
  5. "USDA List of Allowed and Prohibited Substances in Organic Agriculture". USDA List of Allowed and Prohibited Substances in Organic Agriculture. USDA. 4 nîsan 2016. Ji orîjînalê di 28 kanûna pêşîn 2015 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 6 nîsan 2016.
  6. Coleman, Eliot (1995), The New Organic Grower: A Master's Manual of Tools and Techniques for the Home and Market Gardener (Çapa 2nd), r. 65, 108, ISBN 978-0930031756.
  7. Paull, John "From France to the World: The International Federation of Organic Agriculture Movements (IFOAM)", Journal of Social Research & Policy, 2010, 1(2):93-102.
  8. H. Martin, '’Ontario Ministry of Agriculture, Food and Rural Affairs Introduction to Organic Farming, ISSN 1198-712X
  9. Dale Rhoads, Purdue Extension Service, What is organic farming?
  10. Gold, Mary. "What is organic production?". National Agricultural Library. USDA. Roja wergirtinê: 1 adar 2014.
  11. Helga Willer, Julia Lernoud and Robert Home The World of Organic Agriculture: Statistics & Emerging Trends 2013, Research Institute of Organic Agriculture (FiBL) and the International Federation of Organic Agriculture Movements (IFOAM, 2013).
  12. Paull, John (2011) "The Uptake of Organic Agriculture: A Decade of Worldwide Development", Journal of Social and Development Sciences, 2 (3), pp. 111-120.
  13. "Global organic area continues to grow – Over 71.5 million hectares of farmland are organic". FiBL and IFOAM. 12 sibat 2020. Roja wergirtinê: 27 gulan 2020.
  14. Horne, Paul Anthony (2008). [[[:Şablon:Google books]] Integrated pest management for crops and pastures] Check |url= value (alîkarî). CSIRO Publishing. r. 2. ISBN 978-0-643-09257-0.
  15. a b Stinner, D.H (2007). [[[:Şablon:Google books]] "The Science of Organic Farming"] Check |chapter-url= value (alîkarî). In William Lockeretz (ed.). Organic Farming: An International History. Oxfordshire, UK & Cambridge, Massachusetts: CAB International (CABI). ISBN 978-1-84593-289-3. Roja wergirtinê: 30 nîsan 2013.
  16. Conford, P. (2001). The Origins of the Organic Movement. Glasgow, Great Britain: Floris Books.
  17. Gieryn, T.F. (1999). Cultural Boundaries of Science: Credibility on the Line. Chicago, Il.: University of Chicago Press. r. 233–335.
  18. a b Joseph Heckman, A History of Organic Farming: Transitions from Sir Albert Howard’s War in the Soil to the USDA National Organic Program
  19. Yeshwant D. Wad, The Work At Indore
  20. Gabrielle Howard had died while the Howards were still in India.
  21. Vogt G (2007). Lockeretz W (ed.). Chapter 1: The Origins of Organic Farming. Organic Farming: An International History. CABI Publishing. r. 9–30. ISBN 9780851998336.
  22. Lotter, D.W. (2003). "Organic agriculture" (PDF). Journal of Sustainable Agriculture. 21 (4): 59–128. doi:10.1300/J064v21n04_06.
  23. Kirchmann, Holger; Bergstrom, Lars (16 kanûna pêşîn 2008). [[[:Şablon:Google books]] Organic Crop Production - Ambitions and Limitations] Check |url= value (alîkarî). Springer Science & Business Media. r. 2–. ISBN 978-1-4020-9316-6.
  24. Paull, John (2011). "Biodynamic Agriculture: The Journey from Koberwitz to the World, 1924-1938". Journal of Organic Systems. 6 (1): 27–41.
  25. Paull, John (2011) "The Betteshanger Summer School: Missing link between biodynamic agriculture and organic farming", Journal of Organic Systems, 6(2):13-26.
  26. Ehrenfried E. Pfeiffer, Sir Albert Howard's Deed for Science
  27. Paull, John (2006) The Farm as Organism: The Foundational Idea of Organic Agriculture Elementals ~ Journal of Bio-Dynamics Tasmania 83:14–18
  28. "What is Eco-Agriculture?". Acres, USA. Ji orîjînalê di 23 nîsan 2018 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 15 çiriya pêşîn 2019.
  29. Paull, John "China's Organic Revolution", Journal of Organic Systems (2007) 2 (1): 1-11.
  30. "Integrated Pest Management". U.S. Environmental Protection Agency. Roja wergirtinê: 1 kanûna paşîn 2013.
  31. Fargione J, and D Tilman. 2002. "Competition and coexistence in terrestrial plants". Pages 156-206 In U. Sommer and B Worm editors, Competition and Coexistence. Springer-Verlag, Berlin, Germany.
  32. Crop diversity: A Distinctive Characteristic of an Organic Farming Method - Organic Farming; 15 April 2013
  33. a b Watson CA, Atkinson D, Gosling P, Jackson LR, Rayns FW (2002). "Managing soil fertility in organic farming systems" (PDF). Soil Use and Management. 18: 239–247. doi:10.1111/j.1475-2743.2002.tb00265.x. Preprint with free full-text.
  34. a b c Gillman J. (2008). The Truth About Organic Farming.
  35. a b c Kathleen Delate and Robert Hartzler. 2003. Weed Management for Organic Farmers. Iowa State University Extension Bulletin 1883.
  36. Kremer, Robert J.; Li, Jianmei (2003). "Developing weed-suppressive soils through improved soil quality management". Soil & Tillage Research. 72 (2): 193–202. doi:10.1016/s0167-1987(03)00088-6. Ji orîjînalê di 3 adar 2016 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 6 çiriya paşîn 2021.
  37. Szykitka, Walter (2004). [[[:Şablon:Google books]] The Big Book of Self-Reliant Living: Advice and Information on Just About Everything You Need to Know to Live on Planet Earth] Check |url= value (alîkarî). Globe-Pequot. r. 343. ISBN 978-1-59228-043-8.
  38. Staff, Green.View (11 tebax 2008). "Stuck in the mud". The Economist.
  39. Pimentel, D; û yên din. (2005). "Environmental, Energetic, and Economic Comparisons of Organic and Conventional Farming Systems" (PDF). BioScience. 55 (7): 573–82. doi:10.1641/0006-3568(2005)055[0573:eeaeco]2.0.co;2. Ji orîjînalê (PDF) di 1 hezîran 2013 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 2 sibat 2013.
  40. How to feed the world By Laurent Belsie (edition of 20 February 2003) The Christian Science Monitor
  41. Presentation by Ilse A. Rasmussen, Dept. of Crop Protection, Danish Institute of Agricultural Sciences. Sowing time, false seedbed, row distance and mechanical weed control in organic winter wheat
  42. a b Lotter, D. (2003). "Organic Agriculture" (PDF). Journal of Sustainable Agriculture. 21 (4): 59. doi:10.1300/J064v21n04_06.
  43. Pottorff LP. Some Pesticides Permitted in Organic Gardening. Colorado State University Cooperative Extension.
  44. Marking, L. L. and T. D. Bills. 1976. Toxicity of rotenone to fish in standardized laboratory tests. U. S. Dept. Interior, No. 72. 11 pp.
  45. Panov, A.; Dikalov, S; Shalbuyeva, N; Taylor, G; Sherer, T; Greenamyre, JT (2005). "Rotenone Model of Parkinson Disease: MULTIPLE BRAIN MITOCHONDRIA DYSFUNCTIONS AFTER SHORT TERM SYSTEMIC ROTENONE INTOXICATION". Journal of Biological Chemistry. 280 (51): 42026–35. doi:10.1074/jbc.M508628200. PMID 16243845.
  46. Sherer, TB; Betarbet, R; Testa, CM; Seo, BB; Richardson, JR; Kim, JH; Miller, GW; Yagi, T; Matsuno-Yagi, A (2003). "Mechanism of toxicity in rotenone models of Parkinson's disease". The Journal of Neuroscience. 23 (34): 10756–64. doi:10.1523/JNEUROSCI.23-34-10756.2003. PMC 6740985. PMID 14645467.
  47. Jones, D. 1998. Piperonyl butoxide: the insecticide synergist. Academic Press, London. 323 pp.
  48. a b Canadian General Standards Board. CAN/CGSB-32.311-2006.
  49. a b OGA. 2004. OGA standard. Organic Growers of Australia. Inc. 32 pp.
  50. 7 CFR, part 205. U.S. Code of Federal Regulations
  51. Scheuerell SJ, Mahaffee WF (2004). "Compost tea as a container medium drench for suppressing seedling damping-off caused by Pythium". Phytopathology. 94 (11): 1156–1163. doi:10.1094/PHYTO.2004.94.11.1156. PMID 18944450.
  52. Brinton W, û yên din. (2004). "Compost teas: Microbial hygiene and quality in relation to method of preparation" (PDF). Biodynamics: 36–45. Ji orîjînalê (PDF) di 11 gulan 2008 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 15 nîsan 2009.
  53. a b "USDA National Organic Program, Subpart G. The National List of Allowed and Prohibited Substances". Ji orîjînalê di 12 hezîran 2011 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 19 çiriya pêşîn 2010.
  54. Edwards-Jones, G; Howells, O (2001). "The origin and hazard of inputs to crop protection in organic farming systems: Are they sustainable?". Agricultural Systems. 67: 31. doi:10.1016/S0308-521X(00)00045-7.
  55. Leake, A. R. 1999. House of Lords Select Committee on the European Communities. Session 1998-99, 16th Report. Organic Farming and the European Union. p. 81. Cited by Trewavas, A (2004). "A critical assessment of organic farming-and-food assertions with particular respect to the UK and the potential environmental benefits of no-till agriculture". Crop Protection. 23 (9): 757–781. doi:10.1016/j.cropro.2004.01.009.
  56. Caldwell, B., E. B. Rosen, E. Sideman, A. M. Shelton and C. D. Smart. 2005. Resource guide for organic insect and disease management. Cornell Univ.
  57. Health Canada. 2009. Consultation document on copper pesticides - proposed re-evaluation decision - PRVD2009-04.
  58. Cooper, J., U. Niggli and C. Leifert (eds.). 2007. Handbook of organic food safety and quality. CRC Press, Boca Raton. 544 pp.
  59. "European organic farming research projects". Organic Research. Ji orîjînalê di 10 kanûna paşîn 2014 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 10 kanûna paşîn 2014.
  60. FAO Guidelines for the Production, Processing, Labelling and Marketing of Organically Produced Foods (Gl 32 – 1999, Rev. 1 – 2001) Girêdana arşîvê 24 sibat 2021 li ser Wayback Machine
  61. "Organic Standards - Agricultural Marketing Service".
  62. Luis Herrera-Estrella; Ariel Alvarez-Morales (nîsan 2001). "Genetically modified crops: hope for developing countries?". EMBO Reports. 2 (4): 256–258. doi:10.1093/embo-reports/kve075. PMC 1083872. PMID 11306538.
  63. Pamela Ronald; Raoul Adamchak (nîsan 2018). Tomorrow's Table: Organic Farming, Genetics and the Future of Food. Oxford University Press. ISBN 978-0199342082.
  64. "EUR-Lex - l21118 - EN - EUR-Lex".
  65. USDA NOP Program Standards. Retrieved 2 April 2008.
  66. "Organic food: the hidden dangers that might surprise you". The New Daily. 29 tebax 2014.
  67. "National Organic Program Regulations". Ji orîjînalê di 11 kanûna pêşîn 2007 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 27 çiriya paşîn 2007.
  68. Halberg, Niels (2006). [[[:Şablon:Google books]] Global development of organic agriculture: challenges and prospects] Check |url= value (alîkarî). CABI. r. 297. ISBN 978-1-84593-078-3.
  69. a b c Paull, John & Hennig, Benjamin (2018) Maps of Organic Agriculture in Australia, Journal of Organics. 5 (1): 29–39.
  70. "Organic Farming in the European Union" (PDF). European Commission. r. 30. Ji orîjînalê (PDF) di 6 îlon 2012 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 19 kanûna paşîn 2012.
  71. European Commission – Eurostat. "Eurostat press release 80/2007" (PDF). r. 1. Ji orîjînalê (PDF) di 29 çiriya paşîn 2007 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 7 çiriya pêşîn 2007.
  72. Helga Willer, Research Institute of Organic Agriculture FiBL, Switzerland. Organic Agriculture in Europe 2009: Production and Market BioFach Congress, Nürnberg, 18 February 2011
  73. Bauernzeitung (RollAMA survey). "Bio hat Zukunft, aber auch viele Probleme". Roja wergirtinê: 19 kanûna paşîn 2012.
  74. SixtyTwo International Consultants. "The organic food market in Poland: Ready for take-off". Ji orîjînalê di 27 îlon 2007 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 8 çiriya pêşîn 2007.
  75. Auld, Alison. "Farming with Fidel". Ji orîjînalê di 4 adar 2009 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 4 sibat 2012.
  76. Anna Glayzer for The Food Commission. 19 July 2010 Cuba's food production revolution
  77. Andrea Swenson for Modern Farmer. 17 November 2014 Photo Essay: Cuban Farmers Return to the Old Ways
  78. "U.S. organic sales post new record of $43.3 billion in 2015". OTA. 2016.
  79. a b c Willer, Helga; Lernoud, Julia (2016). "The World of Organic Agriculture. Statistics and Emerging Trends 2016". Bonn: Research Institute of Organic Agriculture (FiBL), Frick, and IFOAM – Organics International.
  80. "Market Coverage". State of Sustainability Initiatives.
  81. Welsh, Rick (1999). "Economics of Organic Grain and Soybean Production in the Midwestern United States". Henry A. Wallace Institute for Alternative Agriculture.
  82. Seufert, Verena; Ramankutty, Navin; Foley, Jonathan A. (2012). "Comparing the yields of organic and conventional agriculture". Nature. 485 (7397): 229–232. Bibcode:2012Natur.485..229S. doi:10.1038/nature11069. PMID 22535250.
  83. de Pont, Tomek; Rijk, Bert; van Ittersum, Martin K. (19 kanûna pêşîn 2011). "The crop yield gap between organic and conventional agriculture". Agricultural Systems. 108: 1–9. doi:10.1016/j.agsy.2011.12.004.
  84. "Farming Systems Trial: Overview - Rodale Institute".
  85. "The Farming Systems Trial Rodale 30 year report" (PDF). Roja wergirtinê: 7 adar 2017.
  86. Moyer, Jeff (2013). "Perspective on Rodale Institute's Farming Systems Trial". Crop Management. 12: 1–3. doi:10.1094/CM-2013-0429-03-PS.
  87. a b Crowder, David W.; Reganold, John P. (16 hezîran 2015). "Financial competitiveness of organic agriculture on a global scale". Proceedings of the National Academy of Sciences (bi îngilîzî). 112 (24): 7611–7616. Bibcode:2015PNAS..112.7611C. doi:10.1073/pnas.1423674112. ISSN 0027-8424. PMC 4475942. PMID 26034271.
  88. Greene, Catherine. "USDA Economic Research Service - Organic Prices". www.ers.usda.gov. Roja wergirtinê: 25 adar 2016.
  89. Post, Emily (2012). Understanding Organic Pricing and Costs of Production. NCAT.
  90. McBride, William D.; Greene, Catherine R. (2013). "Organic Data and Research from the ARMS Survey: Findings on Competitiveness of the Organic Soybean Sector". Crop Management. 12: 1–11. doi:10.1094/CM-2013-0429-04-RS.
  91. Martin, Andrew; Kim Severson (18 nîsan 2008). "Sticker Shock in the Organic Aisles". New York Times. Roja wergirtinê: 5 adar 2015.
  92. a b c Pimental; Berardi, Gigi; Fast, Sarah; û yên din. (1983). "Energy efficiency of farming systems: Organic and conventional agriculture". Agriculture, Ecosystems & Environment. 9 (4): 359–372. doi:10.1016/0167-8809(83)90021-X.
  93. Dalgaard; Halberg, Niels; Porter, John R.; û yên din. (2001). "A model for fossil energy use in Danish agriculture used to compare organic and conventional farming" (PDF). Agriculture, Ecosystems and Environment. 87: 51–65. doi:10.1016/S0167-8809(00)00297-8.
  94. Reganold; Glover, JD; Andrews, PK; Hinman, HR; û yên din. (nîsan 2001). "Sustainability of three apple production systems". Nature. 410 (6831): 926–930. Bibcode:2001Natur.410..926R. doi:10.1038/35073574. PMID 11309616.
  95. CNN. Consumer surveys show slipping interest in organic products
  96. Staff, FAO Organic Agriculture FAQ
  97. Green M and Maynard R. The employment benefits of organic farming Aspects of Applied Biology 79, 2006; 51-55
  98. Citation used: UNEP, 2011, Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication, www.unep.org/greeneconomy
  99. a b Organic agriculture can contribute to fighting hunger - But chemical fertilizers needed to feed the world, FAO, 10 December 2007, Rome.
  100. a b Halweil, Brian. "Can Organic Farming Feed Us All?". World Watch Magazine. Ji orîjînalê di 9 sibat 2014 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 2 adar 2014.
  101. Overcoming smallholder challenges with biotechnology, FAO, 29 October 2013, Rome.
  102. Meeting Africa's Food Challenge, The New Partnership for Africa's Development (NEPAD), 9–13 June 2006, Abuja, Nigeria.
  103. "Can organic food feed the world? New study sheds light on debate over organic vs. conventional agriculture". Science Daily. Roja wergirtinê: 2 adar 2014.
  104. De Schutter, Olivier. "Report submitted by the Special Rapporteur on the right to food" (PDF). United Nations. Ji orîjînalê (PDF) di 8 adar 2014 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 3 adar 2014.
  105. "ICapacity Building Study 3: Organic Agriculture and Food Security in East Africa" (PDF). University of Essex. Ji orîjînalê (PDF) di 1 kanûna pêşîn 2007 de hat arşîvkirin.
  106. Lockie, S. (2006). Going organic : mobilizing networks for environmentally responsible food production. Wallingford: CABI. ISBN 9781845931582. OCLC 297145982.
  107. Howden D. Organic farming 'could feed Africa'. The Independent.
  108. [1][Girêdana mirî] Setboonsarng, S. "Organic Agriculture, Poverty Reduction, Climate Change, and the Millennium Development Goals". In Organic Agriculture and Post-2015 Development Goals: Building on the Comparative Advantage of Poor Farmers. Ed. Setboonsarng, S. and A. Markandya. pp 3-48. 2015. Manila: ADB.
  109. World Bank. 2008. Global Monitoring Report 2008: MDGs and the Environment: Agenda for Inclusive and Sustainable Development. Washington, DC: World Bank.
  110. [2][Girêdan daimî miriye] Markandya, A., S. Setboonsarng, YH Qiao, R. Songkranok, and A. Stefan S. "The Costs of Achieving the Millennium Development Goals through Adopting Organic Agriculture." In Organic Agriculture and Post-2015 Development Goals: Building on the Comparative Advantage of Poor Farmers. Ed. Setboonsarng, S. and A. Markandya. pp 49-78. 2015. Manila: ADB.
  111. Marshall, G. (1991). "Organic Farming: Should Government Give it More Technical Support?" (PDF). Review of Marketing and Agricultural Economics. 59 (3): 283–296.
  112. Pretty, J; Brett, C.; Gee, D.; Hine, R.E.; Mason, C.F.; Morison, J.I.L.; Raven, H.; Rayment, M.D.; Van Der Bijl, G.; û yên din. (2000). "An assessment of the total external costs of UK agriculture" (PDF). Agricultural Systems. 65 (2): 113–136. doi:10.1016/S0308-521X(00)00031-7. Ji orîjînalê (PDF) di 19 nîsan 2009 de hat arşîvkirin.
  113. Tegtmeier, E.M.; Duffy, M. (2005). "External Costs of Agricultural Production in the United States" (PDF). The Earthscan Reader in Sustainable Agriculture.
  114. New Zealand's Ministry of Agriculture and Forestry. "A Review of the Environmental/Public Good Costs and Benefits of Organic Farming and an Assessment of How Far These Can be Incorporated into Marketable Benefits". Ji orîjînalê di 15 çiriya pêşîn 2008 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 20 nîsan 2008.
  115. Stolze, M.; Piorr, A.; Häring, A.M. and Dabbert, S. (2000) Environmental impacts of organic farming in Europe. Organic Farming in Europe: Economics and Policy Vol. 6. Universität Hohenheim, Stuttgart-Hohenheim.
  116. Hansen, Birgitt; Alrøe, H. J.; Kristensen, E. S. (kanûna paşîn 2001). "Approaches to assess the environmental impact of organic farming with particular regard to Denmark". Agriculture, Ecosystems & Environment. 83 (1–2): 11–26. doi:10.1016/S0167-8809(00)00257-7.
  117. HELD, LISA. "Can Organic Farming Solve the Climate Crisis?". Civile Eats. Roja wergirtinê: 27 kanûna pêşîn 2020.
  118. a b "Organic farms not necessarily better for environment" (PDF). University of Oxford. 12 îlon 2004.
  119. a b c Does organic farming reduce environmental impacts? - A meta-analysis of European research, H.L. Tuomisto, I.D. Hodge, P. Riordan & D.W. Macdonald, Authors’ version of the paper published in: Journal of Environmental Management 112 (2012) 309-320
  120. Meleca (2008). The Organic Answer to Climate Change.
  121. Rodale Institute 18 April 2014. Regenerative Organic Agriculture and Climate Change
  122. UNEP, 2011, Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication, www.unep.org/greeneconomy
  123. Goldberg, Bob. "The Hypocrisy of Organic Farmers". AgBioWorld. Roja wergirtinê: 10 çiriya pêşîn 2007.
  124. Leonard, Andrew. "Save the rain forest -- boycott organic?". How The World Works. Roja wergirtinê: 10 çiriya pêşîn 2007.
  125. Kramer, SB; Reganold, JP; Glover, JD; Bohannan, BJ; Mooney, HA (21 adar 2006). "Reduced nitrate leaching and enhanced dentrifier activity and efficiency in organically fertilized soils". Proceedings of the National Academy of Sciences. 103 (12): 4522–7. Bibcode:2006PNAS..103.4522K. doi:10.1073/pnas.0600359103. PMC 1450204. PMID 16537377.
  126. Tilman, D; Fargione, J; Wolff, B; d'Antonio, C; Dobson, A; Howarth, R; Schindler, D; Schlesinger, WH; Simberloff, D (21 adar 2006). "Forecasting Agriculturally Driven Global Climate Change". Science. 292 (5515): 281–4. Bibcode:2001Sci...292..281T. doi:10.1126/science.1057544. PMID 11303102.
  127. "Rodale Institute Farming Systems Trial". Rodale Institute. Roja wergirtinê: 24 sibat 2014.
  128. Undersander, Dan; û yên din. "Pastures for Profit: A Guide to Rotational Grazing" (PDF). University of Wisconsin. Cooperative extension publishing. Roja wergirtinê: 24 sibat 2014.
  129. Undersander, Dan; û yên din. "Grassland Birds: Fostering Habitats Using Rotational Grazing" (PDF). University of Wisconsin. Cooperative extension publishing. Roja wergirtinê: 24 sibat 2014.
  130. Coughlin, Chrissy. "Allan Savory: How livestock can protect the land". GreenBiz. Roja wergirtinê: 5 nîsan 2013.
  131. Dagget, Dan. "Convincing Evidence". Man in Nature. Ji orîjînalê di 6 adar 2001 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 5 nîsan 2013.
  132. Bradley, Kirsten. "Why Pasture Cropping is such a Big Deal". Milkwood. Roja wergirtinê: 10 kanûna paşîn 2014.
  133. Uphoff, Norman (2003). "Higher Yields with Fewer External Inputs? The System of Rice Intensification and Potential Contributions to Agricultural Sustainability". International Journal of Agricultural Sustainability. 1: 38–50. doi:10.3763/ijas.2003.0105.
  134. Piras, Nicola. "New record in Bihar thanks to SRI". Agri Cultures Network. Ji orîjînalê di 11 îlon 2013 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 20 gulan 2013.
  135. "What makes an organically grown strawberry environmentally friendly?". Tomorrow's Table.
  136. http://web.pppmb.cals.cornell.edu/resourceguide/pdf/resource-guide-for-organic-insect-and-disease-management.pdf
  137. Isman, Murray B (2006). "Botanical Insecticides, Deterrents, and Repellents in Modern Agriculture and an Increasingly Regulated World". Annual Review of Entomology. 51: 45–66. doi:10.1146/annurev.ento.51.110104.151146. PMID 16332203.
  138. Mishra, A. K.; Singh, N.; Sharma, V. P. (1995). "Use of neem oil as a mosquito repellent in tribal villages of mandla district, madhya pradesh". Indian Journal of Malariology. 32 (3): 99–103. PMID 8936291.
  139. CRD. "CRD - Enforcement - Products Containing Azadirachtin (also known as Neem Oil)". webarchive.nationalarchives.gov.uk. Ji orîjînalê di 23 çiriya pêşîn 2015 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 4 tîrmeh 2017.
  140. "Use and Status of Rotenone in Organic Growing - Organic Gardening". MOTHER EARTH NEWS.
  141. Barański, M; Srednicka-Tober, D; Volakakis, N; Seal, C; Sanderson, R; Stewart, GB; Benbrook, C; Biavati, B; Markellou, E (26 hezîran 2014). "Higher antioxidant and lower cadmium concentrations and lower incidence of pesticide residues in organically grown crops: a systematic literature review and meta-analyses". The British Journal of Nutrition. 112 (5): 794–811. doi:10.1017/S0007114514001366. PMC 4141693. PMID 24968103.
  142. Blair, Robert. (2012). Organic Production and Food Quality: A Down to Earth Analysis. Wiley-Blackwell, Oxford, UK. ISBN 978-0-8138-1217-5
  143. Magkos, F; û yên din. (2006). "Organic food: buying more safety or just peace of mind? A critical review of the literature". Crit Rev Food Sci Nutr. 46 (1): 23–56. doi:10.1080/10408690490911846. PMID 16403682.
  144. Smith-Spangler, C; Brandeau, ML; Hunter, GE; Bavinger, JC; Pearson, M; Eschbach, PJ; Sundaram, V; Liu, H; Schirmer, P (4 îlon 2012). "Are organic foods safer or healthier than conventional alternatives?: a systematic review". Annals of Internal Medicine. 157 (5): 348–366. doi:10.7326/0003-4819-157-5-201209040-00007. PMID 22944875.
  145. "Organic food". UK Food Standards Agency. Ji orîjînalê di 5 hezîran 2011 de hat arşîvkirin.
  146. Bourn D, Prescott J (kanûna paşîn 2002). "A comparison of the nutritional value, sensory qualities, and food safety of organically and conventionally produced foods". Crit Rev Food Sci Nutr. 42 (1): 1–34. doi:10.1080/10408690290825439. PMID 11833635.
  147. Seattle PI (2008). The lowdown on topsoil: it's disappearing
  148. "No Shortcuts in Checking Soil Health". USDA ARS. Roja wergirtinê: 2 çiriya pêşîn 2007.
  149. Hepperly, Paul, Jeff Moyer, and Dave Wilson. "Developments in Organic No-till Agriculture." Acres USA: The Voice of Eco-agriculture September 2008: 16-19. And Roberts, Paul. "The End of Food: Investigating a Global Crisis." Interview with Acres USA. Acres USA: The Voice of Eco-Agriculture October 2008: 56-63.
  150. Pilgeram, Ryanne (2015). "Beyond 'Inherit It or Marry It': Exploring How Women Engaged in Sustainable Agriculture Access Farmland". Academic Search Complete. Roja wergirtinê: 13 adar 2017. [Girêdana mirî]
  151. "USDSA Guidance Natural Resources and Biodiversity Conservation"(PDF). Agricultural Marketing Service, National Organic Program. United States Department of Agriculture. 15 January 2016. Retrieved 5 March2016.
  152. a b Hole, D.G.; Perkins, A.J.; Wilson, J.D.; Alexander, I.H.; Grice, P.V.; Evans, A.D. (2005). "Does organic farming benefit biodiversity?". Biological Conservation. 122 (1): 113–130. doi:10.1016/j.biocon.2004.07.018.
  153. Gabriel, Doreen; Roschewitz, Indra; Tscharntke, Teja; Thies, Carsten (2006). "Beta Diversity at Different Spatial Scales: Plant Communities in Organic and Conventional Agriculture". Ecological Applications. 16 (5): 2011–21. doi:10.1890/1051-0761(2006)016[2011:BDADSS]2.0.CO;2. PMID 17069391.
  154. Bengtsston, J.; Ahnström, J.; Weibull, A. (2005). "The effects of organic agriculture on biodiversity and abundance: a meta-analysis". Journal of Applied Ecology. 42 (2): 261–269. doi:10.1111/j.1365-2664.2005.01005.x.
  155. Blakemore, R.J. (2000). "Ecology of Earthworms under the 'Haughley Experiment' of Organic and Conventional Management Regimes". Biological Agriculture & Horticulture. 18 (2): 141–159. doi:10.1080/01448765.2000.9754876.
  156. "Blakemore, R.J". 2018.
  157. van Elsen, T. (2000). "Species diversity as a task for organic agriculture in Europe". Agriculture, Ecosystems and Environment. 77 (1–2): 101–109. doi:10.1016/S0167-8809(99)00096-1.
  158. Fließbach, A.; Oberholzer, H.; Gunst, L.; Mäder, P. (2006). "Soil organic matter and biological soil quality indicators after 21 years of organic and conventional farming". Agriculture, Ecosystems and Environment. 118 (1–4): 273–284. doi:10.1016/j.agee.2006.05.022.
  159. Perrings, C; û yên din. (2006). "Biodiversity in Agricultural Landscapes: Saving Natural Capital without Losing Interest". Conservation Biology. 20 (2): 263–264. doi:10.1111/j.1523-1739.2006.00390.x. PMID 16903084.
  160. Henckel, Laura (20 gulan 2015). "Organic fields sustain weed metacommunity dynamics in farmland landscapes". Proceedings of the Royal Society B. 282 (1808): 20150002. doi:10.1098/rspb.2015.0002. PMC 4455794. PMID 25994672.
  161. Hole, D.G.; Perkins, A.J.; Wilson, J.D.; Alexander, I.H.; Grice, P.V.; Evans, A.D. (adar 2005). "Does organic farming benefit biodiversity?". Biological Conservation. 122 (1): 113–130. doi:10.1016/j.biocon.2004.07.018.
  162. Shreck, Aimee; Getz, Christy; Feenstra, Gail (21 çiriya paşîn 2006). "Social sustainability, farm labor, and organic agriculture: Findings from an exploratory analysis". Agriculture and Human Values. 23 (4): 439–449. doi:10.1007/s10460-006-9016-2. ISSN 0889-048X.
  163. Getz, Christy; Brown, Sandy; Shreck, Aimee (kanûna pêşîn 2008). "Class Politics and Agricultural Exceptionalism in California's Organic Agriculture Movement". Politics & Society. 36 (4): 478–507. doi:10.1177/0032329208324709. ISSN 0032-3292.
  164. Brown, Sandy; Getz, Christy (gulan 2008). "Privatizing farm worker justice: Regulating labor through voluntary certification and labeling". Geoforum. 39 (3): 1184–1196. doi:10.1016/j.geoforum.2007.01.002. ISSN 0016-7185.
  165. Aijuan Chen. (2015). China’s Path in Developing Organic Agriculture: Opportunities and Implications for Small-scale Farmers and Rural Development PhD Thesis, University of Waterloo
  166. Steffanie Scott, Zhenzhong Si, Theresa Schumilas and Aijuan Chen. (2018). Organic Food and Farming in China: Top-down and Bottom-up Ecological Initiatives New York: Routledge
  167. "Sikkim to become a completely organic state by 2015". The Hindu. 9 September 2010. Retrieved 29 November 2012.
  168. "Sikkim makes an organic shift" Girêdana arşîvê 19 kanûna paşîn 2012 li ser Wayback Machine. Times of India. 7 May 2010. Retrieved 29 November 2012.
  169. "Sikkim races on organic route". Telegraph India. 12 December 2011. Retrieved 29 November 2012.
  170. a b Paull, John (2017) "Four New Strategies to Grow the Organic Agriculture Sector", Agrofor International Journal, 2(3):61-70.
  171. Martin, K. A. "State to switch fully to organic farming by 2016". Mohanan.
  172. "CM: Will Get Total Organic Farming State Tag by 2016".
  173. Balk, Sabine; Dembowski, Hans; Thallam, Vijay Kumar. "Four wheels of Zero Budget Natural Farming", D+C - Development + Cooperation, 10 November 2019.
  174. "More than 30 per cent of world's organic producers are in India". downtoearth.org. 21 sibat 2018. Roja wergirtinê: 25 tebax 2020.
  175. "Global Data Reveals Another Record Year for Organic Agriculture". organicwithoutboundaries.bio. 28 sibat 2019. Roja wergirtinê: 25 tebax 2020.
  176. a b "Chiang Mai Citylife - Thailand's Organic Concerns: Understanding the complexities of Organic Farming in Thailand". www.chiangmaicitylife.com (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 7 hezîran 2018.
  177. (www.dw.com), Deutsche Welle. "Fighting Thailand's drought with biodiversity | DW | 28.06.2016". DW.COM (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 7 hezîran 2018.
  178. "CREATIVE CHIANG MAI". www.creativechiangmai.com. Ji orîjînalê di 5 tîrmeh 2018 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 7 hezîran 2018.